Bp Chang Yanfeng wyświęcony na biskupa Chifeng na mocy porozumienia Watykan–Chiny

Według Biura Prasowego Stolicy Apostolskiej, papież Leon zatwierdził kandydaturę Changa 15 czerwca 2026 roku, przed jego święceniami biskupimi. Mając 42 lata, Chang staje się jednym z młodszych członków chińskiej hierarchii katolickiej oraz pierwszym chińskim biskupem mianowanym w 2026 roku w ramach porozumienia watykańsko-chińskiego.

Jego święcenia są kolejnymi po dwóch nominacjach biskupich dokonanych w okresie między śmiercią papieża Franciszka a wyborem papieża Leona. Ignacy Wu Jianlin został wyświęcony na biskupa pomocniczego Szanghaju w październiku 2025 roku, natomiast Franciszek Li Jianlin został biskupem Prefektury Apostolskiej Xinxiang w prowincji Henan w grudniu 2025 roku. W przyszłym tygodniu w Chinach ma się odbyć kolejne święcenie biskupie.

Uroczystość odbyła się w kościele katolickim w dzielnicy Hongshan miasta Chifeng i zgromadziła, według oficjalnych źródeł, około 400 uczestników, w tym duchownych, siostry zakonne i wiernych świeckich. Święceniom przewodniczył bp Meng Qinglu z Hohhot, pełniący również funkcję wiceprzewodniczącego Chińskiego Katolickiego Stowarzyszenia Patriotycznego (CCPA). Towarzyszyli mu jako współkonsekratorzy bp Pei Junmin, wiceprzewodniczący Konferencji Biskupów Katolickich Chin, oraz bp Yao Shun z Ulanqab.

Diecezja bez biskupa aż do porozumienia watykańsko-chińskiego

Chang obejmuje przywództwo nad Kościołem lokalnym, który od śmierci bp. Andrzeja Zhu Wenyu w 2006 roku nie miał własnego biskupa. Podobnie jak w przypadku innych wspólnot na świecie, gdzie miejscowi biskupi apelują o nowe powołania kapłańskie, także Chifeng przez dwie dekady zmagało się z brakiem własnego pasterza.

Obecność katolicka w Chifeng sięga niemal dwóch wieków wstecz. Misjonarze z Towarzystwa Misji Zagranicznych w Paryżu (Missions Étrangères de Paris) przybyli do regionu około 1835 roku, a później dołączyli do nich belgijscy misjonarze ze Zgromadzenia Niepokalanego Serca Maryi, znani powszechnie jako Ojcowie Scheut. Misjonarze ci prowadzili rozległą posługę wśród lokalnej ludności mongolskiej aż do ustanowienia rządów komunistycznych, kiedy zagraniczni misjonarze zostali wydaleni.

Po zawirowaniach rewolucji kulturalnej życie katolickie w Chifeng stopniowo odradzało się w latach 80. XX wieku. W 1990 roku ksiądz Andrzej Zhu Wenyu został wyświęcony na biskupa bez zgody papieskiej, co odzwierciedlało długotrwałe napięcia między Pekinem a Watykanem w kwestii nominacji biskupich. Następnie zabiegał o pojednanie z Rzymem i je uzyskał, pozostając biskupem aż do śmierci. Prześladowania chrześcijan przybierają różne formy na świecie, czego tragicznym przykładem jest katechista zamordowany przez islamskich terrorystów w Mozambiku.

Obecnie wspólnota katolicka w Chifeng liczy około 50 000 wiernych, którym posługuje około 30 księży i 20 sióstr zakonnych.

Formacja akademicka i kierownictwo kościelne

Urodzony 4 kwietnia 1984 roku w powiecie Weichang, w mieście Chengde, w prowincji Hebei, Chang otrzymał formację filozoficzną i teologiczną w Katolickim Seminarium Teologicznym w Shenyangu w latach 2000-2006.

Później kontynuował formację za granicą, studiując na Katolickim Uniwersytecie w Daejeon w Korei Południowej w latach 2007-2010, gdzie uzyskał tytuł magistra teologii biblijnej. Święcenia kapłańskie przyjął w listopadzie 2010 roku.

Zanim został biskupem, Chang pełnił funkcję dyrektora Katolickiego Stowarzyszenia Patriotycznego w Chifeng, faktycznie sprawując rolę najwyższego administratora lokalnego Kościoła. Jego wybór na biskupa nominata odbył się 20 marca 2026 roku w ramach oficjalnych mechanizmów wyborczych ustanowionych w chińskim systemie samorządności religijnej. Cała ta droga formacyjna doprowadziła go ostatecznie do udziału w realizacji porozumienia watykańsko-chińskiego jako nowego pasterza diecezji Chifeng.

Nominacja w ramach porozumienia watykańsko-chińskiego i debata o polityce etnicznej

Święcenia Changa mają znaczenie wykraczające poza administrację kościelną ze względu na polityczny i kulturowy kontekst, w jakim się odbyły.

Mongolia Wewnętrzna została szczególnie dotknięta przez Ustawę o Promowaniu Jedności i Postępu Etnicznego, zatwierdzoną w marcu i wprowadzoną w życie 1 lipca. Ustawodawstwo to stanowi część szerszych działań mających na celu realizację rządowej polityki sinizacji, która – zdaniem krytyków – przyspieszyła zanik języków i kultur mniejszości. Represje wobec działalności religijnej przybierają różne formy na świecie – od zamrażania kont zakonnych, jak w przypadku Misjonarek Miłości w Indiach, po programy asymilacji kulturowej.

Krajobraz demograficzny Mongolii Wewnętrznej uległ w ostatnich dekadach dramatycznej zmianie. Etniczni Mongołowie stanowią obecnie mniej niż jedną piątą spośród około 25 milionów mieszkańców regionu, podczas gdy język mandaryński coraz mocniej dominuje w życiu edukacyjnym i publicznym. Kwestie tożsamości religijnej mniejszości pozostają wrażliwe również gdzie indziej, czego przykładem jest sprawa porwanej pakistańskiej katoliczki, która wróciła do rodziny.

Chifeng zajmuje w tym kontekście szczególnie wrażliwą pozycję. Miasto, znane po mongolsku jako Ulanhad, co oznacza „Czerwony Szczyt”, liczy około 4,6 miliona mieszkańców, z czego około 80 procent stanowią Chińczycy Han. Jednocześnie znaczące populacje mongolskie pozostają w wiejskich chorągwiach (tzw. banerach) regionu, w tym w Aohan i Hexigten.

Historyczne znaczenie tego obszaru jest ściśle związane z dziedzictwem mongolskim. W czasach dynastii Liao, od 916 do 1125 roku, koczowniczy lud Kitanów ustanowił w tym regionie swoją stolicę, co sprawia, że kwestie tożsamości kulturowej i relacji etnicznych są tu szczególnie wrażliwe.

Publiczne poparcie dla polityki jedności etnicznej Pekinu

Termin święceń Changa zwrócił uwagę ze względu na wypowiedzi, które wygłosił krótko przed zostaniem biskupem.

Raporty opublikowane przez Chińskie Katolickie Stowarzyszenie Patriotyczne opisywały spotkania Changa z doradcami diecezjalnymi oraz liderami innych oficjalnych organizacji kościelnych. Znaczna część tych rozmów dotyczyła wdrażania Ustawy o Promowaniu Jedności i Postępu Etnicznego.

Według raportu, uczestnicy podkreślali znaczenie zrozumienia prawnych i praktycznych implikacji ustawy oraz zadeklarowali poparcie dla jej celów. Rozmowy uwypukliły potrzebę wzmocnienia tego, co urzędnicy określili jako poczucie wspólnoty w ramach narodu chińskiego, a także włączenia zasad prawnych do codziennej pracy ewangelizacyjnej.

Lokalna wspólnota katolicka zobowiązała się również do dostosowania się do polityki państwa w sprawach etnicznych i religijnych, promowania edukacji na temat jedności etnicznej, zachęcania do świadomości prawnej, utrzymywania dyscypliny wśród wiernych oraz wspierania stabilności społecznej.

Dla biskupa Changa początek posługi biskupiej przypada zatem na przełomowy moment. Obejmując odpowiedzialność za diecezję, która od dwudziestu lat czekała na rezydującego biskupa, musi on stawić czoła nie tylko duszpasterskim potrzebom katolików Chifeng, ale również złożonym realiom regionu, w którym kwestie wiary, kultury i polityki państwowej pozostają głęboko ze sobą powiązane. Wydarzenie to wpisuje się w szerszy kontekst realizacji porozumienia watykańsko-chińskiego dotyczącego nominacji biskupów w Chinach. Wobec tak złożonych wyzwań duszpasterskich Kościół przypomina, że – jak podkreślał papież Franciszek – św. Józef pozostaje wzorem odwagi dla pasterzy działających w trudnych okolicznościach.

• Raju Hasmukh, na podstawie materiałów Asianews.it