Nowo mianowani biskupi poznali w Rzymie świętopietrze, fundusze misyjne, Papieskie Dzieła Misyjne i kościelne sieci formacyjne.
Redakcja (9 września 2026, Gaudium Press ) Nowo mianowani biskupi uczestniczący w programach formacyjnych organizowanych przez dykasterie Stolicy Apostolskiej otrzymali obszerne wprowadzenie w najważniejsze inicjatywy, instytucje i środki, które mają im pomóc wypełniać odpowiedzialność za Kościół powszechny, pozostając w ścisłej jedności z Papieżem, Biskupem Rzymu.
Spotkanie formacyjne, które odbyło się we wtorek 8 września w Aula Magna Papieskiego Uniwersytetu Urbaniana, zgromadziło nowo mianowanych biskupów zapisanych na kursy organizowane zarówno przez Dykasterię ds. Ewangelizacji — poprzez jej Sekcję ds. Pierwszej Ewangelizacji i Nowych Kościołów Partykularnych — jak i przez Dykasterię ds. Biskupów.
Przez całe popołudnie nowo mianowani biskupi słyszeli od prelegentów, że przedstawiane inicjatywy są głęboko zakorzenione w wielowiekowej historii Kościoła i nadal odgrywają istotną rolę we wspieraniu ewangelizacji, formacji oraz misji pasterskiej Kościołów lokalnych na całym świecie.
Świętopietrze i tradycja wsparcia Kościoła powszechnego
Abp Filippo Iannone, prefekt Dykasterii ds. Biskupów, otworzył spotkanie historycznym zarysem dziejów świętopietrza, opisując je jako dobrowolną ofiarę składaną przez wiernych bezpośrednio Papieżowi.
Wyjaśnił, że sama nazwa przywodzi na myśl ewangeliczny obraz wdowiego grosza, wskazującego na dar, którego źródłem jest hojność, a nie materialna obfitość. Praktykę tę formalnie ustanowiono w VII wieku za panowania króla Offy z Mercji jako Denarius Sancti Petri. W średniowieczu przekształciła się ona w regularną daninę, która z powodu nadużyć nieraz budziła kontrowersje, aż ostatecznie zanikła po reformacji protestanckiej.
Tradycję odnowił po 1870 roku papież Pius IX encykliką Saepe Venerabilis, przywracając jej charakter dobrowolnej ofiary katolików całego świata. Abp Iannone przywołał słowa św. Jana Pawła II, który określił świętopietrze jako prawdziwe uczestnictwo w misji ewangelizacyjnej Kościoła, oraz przypomniał, że papież Benedykt XVI nazwał tę zbiórkę jednym z najbardziej wymownych wyrazów poparcia wiernych dla inicjatyw Biskupa Rzymu.
Przedstawił także reformy administracyjne wprowadzone przez papieża Franciszka motu proprio z 26 grudnia 2020 roku. Świętopietrze pozostaje pod kierownictwem Sekretariatu Stanu, jednak jego administrowanie powierzono Administracji Dóbr Stolicy Apostolskiej (APSA) pod nadzorem Sekretariatu ds. Gospodarki — struktura ta ma umacniać przejrzystość.
Omawiając kanon 1271 Kodeksu Prawa Kanonicznego z 1983 roku, abp Iannone podkreślił, że przepis ten nie nakłada na diecezje żadnego podatku. Przypomina on raczej biskupom o odpowiedzialności wpisanej w ich urząd. Kanon wzywa biskupów, aby stosownie do zasobów swoich diecezji, w duchu jedności i miłości, wspierali Stolicę Apostolską w pozyskiwaniu środków niezbędnych do służby Kościołowi powszechnemu.
Fundusze misyjne i instytucje, które poznali nowo mianowani biskupi
Abp Samuele Sangalli, sekretarz pomocniczy ds. administracji w Dykasterii ds. Ewangelizacji, rozwinął wątki współodpowiedzialności i wsparcia misyjnego, przedstawiając kilka inicjatyw związanych z globalną misją Kościoła.
Wśród nich znalazł się Fundusz Ecclesiae Sanctae, będący owocem niemal dwóch dekad refleksji i analiz. Jego źródła sięgają reform Soboru Watykańskiego II oraz motu proprio Ecclesiae Sanctae papieża Pawła VI z 1966 roku. Fundusz powstał, by zachęcać biskupów całego świata do składania corocznych ofiar wspierających bezpośrednio dzieło misyjne dykasterii.
Dziś fundusz finansuje stypendia dla studentów Papieskiego Uniwersytetu Urbaniana i jego pięciu kolegiów, a także pomaga zaopatrywać w książki wyższe seminaria duchowne.
Abp Sangalli zwrócił również uwagę na Papieską Kolektę Pro Afris. Ustanowiona przez papieża Leona XIII w 1890 roku dla wsparcia działań na rzecz wyzwolenia zniewolonych w Afryce, w 1976 roku została przez papieża Pawła VI rozszerzona tak, by objąć wyzwolenie ze wszelkich form niewolnictwa. Dykasteria wykorzystuje dziś środki z kolekty na programy formacyjne prowadzone przez I.C.O.F., międzyzgromadzeniową grupę pomagającą pracownikom pastoralnym, którzy doświadczyli urazów fizycznych, psychicznych i duchowych, zwłaszcza w strefach objętych wojną oraz w sytuacjach związanych z handlem ludźmi.
Rzymskie ośrodki formacji o czterystuletniej tradycji
Ważną częścią wystąpienia była sieć rzymskich instytucji formacyjnych, których korzenie sięgają historycznej Kongregacji Rozkrzewiania Wiary (de Propaganda Fide), założonej w 1622 roku.
Papieskie Kolegium Urbanianum, powstałe w 1627 roku i przygotowujące się do obchodów 400-lecia w przyszłym roku, przyjmuje corocznie około 170 kleryków z Afryki, Azji, Oceanii oraz z wikariatów apostolskich w Ameryce Łacińskiej.
Kolegia San Pietro, założone w 1946 roku, i San Paolo, założone w 1965 roku, goszczą każde od 150 do 200 kapłanów. Kolegium Mater Ecclesiae w Castel Gandolfo, założone w 1979 roku, prowadzi formację dla około 130 młodych zakonnic.
Z kolei Collegio San Giuseppe, mieszczące się od 2006 roku na rzymskim wzgórzu Janikulum, jest ośrodkiem formacji rektorów i wychowawców seminaryjnych. Każdego roku przyjmuje uczestników z rozległej światowej sieci obejmującej 425 niższych seminariów, 135 seminariów propedeutycznych i 270 seminariów wyższych.
Abp Sangalli zauważył także, że Papieski Uniwersytet Urbaniana ma 97 instytutów afiliowanych w 40 krajach, co pokazuje szeroki międzynarodowy zasięg dzieła formacyjnego Kościoła. Na zakończenie podkreślił, że instytucje te potrzebują nieustannego wsparcia Kościołów partykularnych, aby mogły wypełniać swoją wielowiekową misję.
Papieskie Dzieła Misyjne: co usłyszeli nowo mianowani biskupi
Ostatnie wystąpienie wygłosił ks. Tadeusz Nowak, koordynator ad interim Prezydencji Papieskich Dzieł Misyjnych (PDM).
Rozpoczynając od żartobliwej uwagi, ks. Nowak stwierdził, że Papieskie Dzieła Misyjne są być może „najlepiej strzeżoną tajemnicą Kościoła katolickiego”, i zauważył, że wielu biskupów i kapłanów nadal nie zna ich pracy.
Przedstawił cztery Papieskie Dzieła Misyjne i ich odrębne zadania. Są to: Papieska Unia Misyjna, którą papież Paweł VI nazwał „duszą” sieci PDM; Dzieło św. Piotra Apostoła, wspierające seminaria i nowicjaty; Papieskie Dzieło Misyjne Dzieci, znane z hasła „Dzieci pomagają dzieciom”; oraz Papieskie Dzieło Rozkrzewiania Wiary, założone w Lyonie w 1822 roku przez bł. Paulinę Jaricot.
Jako sekretarz generalny Papieskiego Dzieła Rozkrzewiania Wiary ks. Nowak podkreślił, że organizacja widzi siebie jako partnera Kościołów partykularnych, a nie ich mecenasa czy sponsora. Zwrócił też uwagę na szeroki zakres subwencji zwyczajnych i nadzwyczajnych przekazywanych każdego roku na wsparcie działalności misyjnej w Kościołach partykularnych na całym świecie.
Jak powiedział, sercem tej pracy są procedury zapewniające zarówno przejrzystość, jak i trwałość w podziale środków, co umacnia współpracę leżącą u podstaw globalnej misji misyjnej Kościoła.
Dzięki spotkaniu nowo mianowani biskupi otrzymali całościowe wprowadzenie w struktury, instrumenty finansowe i instytucje formacyjne, które podtrzymują życie i misję Kościoła powszechnego, a jednocześnie usłyszeli o współodpowiedzialności Kościołów partykularnych za podtrzymywanie ewangelizacji i posługi pasterskiej na całym świecie.
- Raju Hasmukh na podstawie materiałów agencji Fides
