Kobiety w budowaniu pokoju muszą odgrywać znacznie większą rolę – oświadczyła Stolica Apostolska w ONZ, apelując o przywództwo, równość i dialog w obliczu narastających konfliktów na świecie.
News Room (6 września 2026, Gaudium Press ) W miarę pogłębiania się napięć geopolitycznych i mnożenia się konfliktów zbrojnych na całym świecie Stolica Apostolska oświadczyła w Organizacji Narodów Zjednoczonych (ONZ), że kobiety w budowaniu pokoju powinny odgrywać bardziej znaczącą rolę oraz że należy umożliwić im sprawowanie przywództwa i współtworzenie kultury opartej na dialogu, sprawiedliwości i godności człowieka.
Misja Stałego Obserwatora Stolicy Apostolskiej przy Organizacji Narodów Zjednoczonych przekazała to przesłanie w oświadczeniu z 2 września, podczas Forum Wysokiego Szczebla ONZ na temat Kultury Pokoju – dorocznego spotkania poświęconego rozwijaniu współpracy międzynarodowej i pokojowych metod rozwiązywania konfliktów.
Forum, które odbyło się w siedzibie głównej ONZ w Nowym Jorku, jest częścią szerszych działań na rzecz wdrożenia rezolucji Zgromadzenia Ogólnego ONZ z 1999 roku, ustanawiającej Program Działania na rzecz Kultury Pokoju. Od 2012 roku wydarzenie to służy rządom, organizacjom międzynarodowym i przedstawicielom społeczeństwa obywatelskiego jako płaszczyzna dyskusji o politykach i strategiach umacniania pokoju oraz zapobiegania przemocy.
Kobiety w budowaniu pokoju znalazły się w centrum tegorocznej edycji forum, która położyła szczególny nacisk na rolę przywództwa kobiet w tworzeniu i podtrzymywaniu pokoju, co odzwierciedla rosnące na arenie międzynarodowej przekonanie, że trwałe wysiłki pokojowe wymagają szerszego udziału w podejmowaniu decyzji politycznych i społecznych.
Przed spotkaniem biuro przewodniczącej Zgromadzenia Ogólnego ONZ Annaleny Baerbock przedstawiło priorytety forum w nocie koncepcyjnej, w której dowodzono, że kultura pokoju wykracza poza samo zakończenie wojny czy przemocy. Stwierdzono w niej, że prawdziwy pokój wymaga obecności sprawiedliwości, równości kobiet i mężczyzn oraz włączających struktur decyzyjnych, które pozwalają różnym głosom uczestniczyć w kształtowaniu polityki publicznej i w wysiłkach na rzecz rozwiązywania konfliktów.
Nota koncepcyjna podkreślała również znaczenie poszerzania pełnego, równego, rzeczywistego i bezpiecznego udziału kobiet w procesach politycznych i negocjacjach pokojowych. Zwracano w niej uwagę na konieczność zapewnienia kobietom dostępu do wymiaru sprawiedliwości oraz podkreślano, że trwałego pokoju nie da się osiągnąć, dopóki połowa ludności pozostaje niedostatecznie reprezentowana w przywództwie i sprawowaniu władzy.
Opisując obecne środowisko międzynarodowe jako coraz bardziej rozdrobnione, dokument ostrzegał, że pilna potrzeba budowania trwałej kultury pokoju rzadko kiedy była większa.
Stolica Apostolska podzieliła te obawy we własnym wystąpieniu, ostrzegając, że sprawy międzynarodowe są coraz bardziej kształtowane przez to, co określiła mianem „kultury władzy”. Zdaniem misji watykańskiej takie podejście grozi normalizacją konfliktu i zmianą charakteru relacji międzynarodowych poprzez przedkładanie dominacji nad współpracę i dialog.
Misja przekonywała, że tendencje te zagrażają tradycyjnej dyplomacji opartej na wzajemnym szacunku i zaangażowaniu. W odpowiedzi wezwała do ponownych wysiłków na rzecz umacniania kultury pokoju, zdolnej przeciwstawić się temu, co uznaje za rosnące przyzwolenie na konfrontację i rozwiązania militarne.
Centralne miejsce w tym wysiłku zajmują – jak stwierdziła Stolica Apostolska – kobiety w budowaniu pokoju oraz w procesach pojednania, którym należy powierzyć szerszą rolę przywódczą.
„Kobiety mogą i powinny odgrywać znacznie większą rolę we wszystkich tych procesach, których celem jest uzdrowienie społeczeństw rozbitych przez przemoc i chaos” – stwierdziła misja, podkreślając wkład, jaki kobiety mogą wnieść w odbudowę zaufania i wspólnot dotkniętych konfliktem.
Stolica Apostolska powiązała swoją argumentację zarówno z długotrwałym zaangażowaniem ONZ na rzecz budowania pokoju, jak i z nauczaniem papieża Leona XIV. Odwołując się do encykliki papieskiej Magnifica Humanitas, Watykan uwypuklił jego stwierdzenie, że równa godność i równe prawa mężczyzn i kobiet muszą znajdować odzwierciedlenie w praktycznej rzeczywistości, a nie pozostawać jedynie zasadami teoretycznymi.
Według misji rzeczywista równość wymaga konkretnych działań w takich dziedzinach jak ustawodawstwo, możliwości zatrudnienia, edukacja, udział w życiu politycznym oraz szersze uznanie społeczne dla wkładu kobiet. Bez tych zmian – przekonywał Watykan – zobowiązania dotyczące równości pozostają niepełne.
W oświadczeniu podkreślono, że zniwelowanie przepaści między zasadą a praktyką pozwoliłoby kobietom pełniej przyczyniać się do budowania pokoju i rozwoju społecznego. Stwierdzono, że poszerzony udział kobiet jest niezbędny nie tylko dla umacniania wspólnot, lecz także dla odbudowy zaufania między narodami zmagającymi się ze wzmożoną niestabilnością i nieufnością.
Wystąpienie wpisuje się w szersze wysiłki międzynarodowe na rzecz zwiększenia reprezentacji kobiet w inicjatywach pokojowych i w dziedzinie bezpieczeństwa. Agendy ONZ i państwa członkowskie od lat podkreślają, że udział kobiet w negocjacjach pokojowych, sprawowaniu władzy i odbudowie po konflikcie może poprawić zarówno włączający charakter, jak i trwałość porozumień pokojowych.
W czasie gdy konflikty trwają w wielu regionach, a podziały dyplomatyczne między mocarstwami się pogłębiają, przesłanie Watykanu wzmocniło główny motyw tegorocznego Forum ONZ na temat Kultury Pokoju: trwały pokój zależy nie tylko od zakończenia przemocy, lecz także od zapewnienia kobietom pełnych możliwości współkształtowania przyszłości społeczeństw i stosunków międzynarodowych.
- Raju Hasmukh, na podstawie materiałów OSV News
