Sędzia federalny wstrzymuje egzekwowanie ustawy dopuszczającej wspomagane samobójstwo w Nowym Jorku wobec czterech katolickich posług, podczas gdy trwa spór o wolność religijną.
Redakcja (03/08/2026, Gaudium Press ) 30 lipca sędzia federalny tymczasowo zakazał egzekwowania nowej ustawy dopuszczającej wspomagane samobójstwo w Nowym Jorku wobec czterech katolickich żeńskich zgromadzeń zakonnych oraz posług opieki zdrowotnej, wyznaczając prokurator generalnej stanu Nowy Jork termin do 20 sierpnia na ustosunkowanie się do ich wniosku złożonego w trybie pilnym.
Postanowienie zapewnia krótkoterminową ochronę Siostrom Karmelitankom od Osób Starszych i Chorych, Siostrom Dominikankom z Hawthorne, Siostrom Misjonarkom św. Benedykta oraz Małym Siostrom Ubogich na czas, gdy toczy się ich sądowa batalia. Zgromadzenia pozwały stan 17 lipca, argumentując, że ustawa o pomocy medycznej w umieraniu (Medical Aid in Dying Act) zmusiłaby je do współudziału w powodowaniu śmierci, co jest wprost sprzeczne z nauczaniem Kościoła katolickiego i z misją ich posług.
„Rodziny powierzają nam swoich bliskich, ponieważ wiedzą, że nasze domy są miejscami czułości, godności i wiernej opieki” — powiedziała matka Mary Rose Heery, przełożona generalna Sióstr Karmelitanek od Osób Starszych i Chorych, w oświadczeniu z 31 lipca. „Jesteśmy wdzięczne, że możemy nadal honorować to zaufanie i pozostawać przy każdym pensjonariuszu aż do samego końca”.
Wiara i prawo w konflikcie
Spór prawny dotyczy ustawy podpisanej w lutym przez gubernator Kathy Hochul, Demokratkę i katoliczkę, która zezwala nieuleczalnie chorym mieszkańcom stanu Nowy Jork, mającym mniej niż sześć miesięcy życia, na ubieganie się o samobójstwo wspomagane przez lekarza. Hochul oświadczyła, że w toku prac legislacyjnych „zapewniła” zabezpieczenia mające chronić „integralność decyzji pacjenta i przygotowanie instytucji medycznych”, jednak katoliccy przywódcy stanowczo sprzeciwili się tej regulacji.
Tymczasowy zakaz wydany przez sędzię okręgową USA Anne M. Naracci nie rozstrzyga szerszych kwestii konstytucyjnych ani dotyczących wolności religijnej, ale wstrzymuje stosowanie ustawy wobec katolickich powodów na czas trwania postępowania. Biuro prokurator generalnej James nie odpowiedziało od razu na prośbę OSV News o komentarz.
Mark Rienzi, prezes Becket — kancelarii prawnej zajmującej się wolnością religijną i reprezentującej te posługi — nazwał decyzję sędzi koniecznym zabezpieczeniem.
„Zmuszanie katolickich sióstr zakonnych do udziału w samobójstwie — i pozbawianie mieszkańców Nowego Jorku możliwości otrzymania wiernej, afirmującej życie opieki — jest zarówno bezprawne, jak i niesprawiedliwe” — powiedział w oświadczeniu z 31 lipca. „To porozumienie chroni siostry oraz osoby, którymi się one opiekują, podczas gdy walczymy o ostateczne zniesienie nowojorskiego nakazu samobójstwa”.
Sprzeciw katolików
Kościół katolicki odrzuca eutanazję i samobójstwo wspomagane przez lekarza jako „moralnie niedopuszczalne”, powołując się na piąte przykazanie: „Nie zabijaj”. Katoliccy przeciwnicy wspomaganego samobójstwa przekonują, że praktyka ta podważa godność ludzkiego życia i może narażać chorych oraz umierających na przymus lub presję w chwili ich największej bezbronności.
Bp John O. Barres z Rockville Centre w stanie Nowy Jork również pochwalił tymczasowe rozwiązanie, stwierdzając, że stanowi ono „ważny pierwszy krok w kierunku ochrony wolności religijnej”.
„Nowy Jork nie może zmuszać Kościoła, by na cierpienie odpowiadał samobójstwem, ani porzucać chorych i umierających wtedy, gdy najbardziej potrzebują opieki” — powiedział w oświadczeniu wydanym za pośrednictwem Becket. „Dopóki nasz spór prawny nie zostanie rozstrzygnięty, to tymczasowe porozumienie pozwala naszym posługom służyć każdemu pacjentowi zgodnie z Ewangelią. Nieustannie głosimy, że każde ludzkie życie jest święte i godne miłości aż do swego naturalnego kresu”.
31 lipca głos zabrała także Konferencja Katolicka Stanu Nowy Jork (New York State Catholic Conference), przedkładając stanowemu Departamentowi Zdrowia publiczny komentarz, w którym określiła ustawę jako „najważniejszy — i najbardziej chybiony — akt prawny z zakresu zdrowia publicznego od wielu lat”.
Konferencja przekonywała, że proponowane przepisy nie zapewniają odpowiedniego nadzoru nad pomocą medyczną w umieraniu i nie usuwają dostrzeganych przez nią wad w zawartych w ustawie zabezpieczeniach klauzuli sumienia.
Szerszy spór o samobójstwo w Nowym Jorku
Pozew katolickich instytucji wpisuje się w szerszy ciąg procesów wytaczanych przez katolickie siostry zakonne, które kwestionują niedawne nowojorskie ustawy, twierdząc, że naruszają one wolność religijną lub zmuszają je do sprzeniewierzenia się swoim posługom. Wcześniej w tym roku Siostry Dominikanki z Hawthorne zaskarżyły odrębną ustawę związaną z wymogami dostosowania do tożsamości płciowej w domach opieki. Siostry prowadzą liczący 42 łóżka program opieki paliatywnej dla umierających ubogich.
Nowy Jork jest jednym z 13 stanów — obok Dystryktu Kolumbii — które zalegalizowały wspomagane samobójstwo. Ustawa ma wejść w życie 5 sierpnia, jednak tymczasowy zakaz oznacza, że katoliccy powodowie na razie nie będą jej podlegać, dopóki toczy się sprawa.
- Raju Hasmukh na podstawie materiałów OSV News
