
Wraz z zaostrzaniem ograniczeń działalności religijnej w Chinach katolicy ostrzegają, że zakaz wstępu nieletnich do kościołów zagraża wierze i życiu wspólnotowemu.
Redakcja (16 listopada 2026, Gaudium Press) Choroba bp. Paula Menga Ningyou z Taiyuan wywołała falę modlitwy wśród katolików w całych Chinach. Jednak gdy wierni duchowo gromadzą się wokół chorego biskupa, wydobyte ponownie na światło dzienne nagranie wideo z 2019 r. ożywiło także dyskusję o jednym z najbardziej restrykcyjnych elementów rzeczywistości, w jakiej żyją dziś katolicy w Chinach: coraz bardziej rygorystycznym egzekwowaniu przepisów zakazujących nieletnim udziału w działalności religijnej.
Dla wielu wiernych słowa bp. Menga z tamtego okresu nabrały nowego znaczenia, ponieważ władze nadal zaostrzają kontrolę nad życiem religijnym, rozciągając ograniczenia poza kościoły i coraz częściej także na rodziny, szkoły i prywatne domy.
Biskup zapamiętany z odwagi
Bp Paul Meng Ningyou, urodzony w 1963 r. i wyświęcony na kapłana w 1991 r., od dziesięcioleci posługuje w diecezji Taiyuan. Sakrę biskupią jako biskup pomocniczy przyjął w 2010 r., a trzy lata później został biskupem ordynariuszem tej diecezji.
Na początku tego roku zdiagnozowano u niego raka krtani. W ostatnim czasie jego stan pogorszył się do tego stopnia, że nie może już przyjmować pokarmów. Sytuacja ta skłoniła katolików w całych Chinach do zorganizowania spontanicznej nowenny, w której modlą się o jego powrót do zdrowia albo o spokojną śmierć.
Jego choroba przywołała wspomnienie nagrania wideo zarejestrowanego latem 2019 r., na którym udziela dzieciom sakramentu bierzmowania i publicznie odnosi się do narastających trudności, z jakimi mierzy się formacja katolicka.
Na nagraniu bp Meng dziękuje katechetom i rodzicom, którzy mimo piętrzących się przeszkód przyprowadzali dzieci do kościoła, by poznawały wiarę. Gdy mówi o trudnościach związanych z organizowaniem katechezy, ogarnia go wzruszenie i łamie mu się głos.
Mimo to pozostaje stanowczy i mówi wiernym, że jako biskup weźmie na siebie odpowiedzialność za wszelkie konsekwencje, jakie mogą z tego wyniknąć. Kończy przesłaniem, które wielu chińskich katolików wciąż pamięta: „Nie bójcie się. Człowiek żyje najwyżej nieco ponad trzydzieści tysięcy dni”.
Od ograniczeń do powszechnej zasady w Chinach
W czasie, gdy wygłaszał te słowa, władze lokalne zaostrzały egzekwowanie przepisów uniemożliwiających nieletnim wstęp do miejsc kultu religijnego.
Według katolickich obserwatorów to, co niegdyś wprowadzano nierównomiernie, stało się dziś w Chinach powszechną rzeczywistością.
Przed legalnie uznanymi kościołami katolickimi często widnieją tablice informujące, że nieletnim wstęp jest zabroniony. W niedziele przy wejściach do kościołów często stoją osoby związane z oficjalnie uznanymi organizacjami religijnymi lub z władzami lokalnymi, które pilnują przestrzegania przepisów.
Wyrywkowe kontrole odbywają się podobno regularnie, zwłaszcza podczas ważnych uroczystości religijnych i w okresach drażliwych politycznie. W niektórych miejscach w kościołach lub przy wejściach zainstalowano kamery monitoringu połączone z rządowymi systemami nadzoru.
Ograniczenia wykraczają daleko poza teren kościelny. W niektórych regionach szkoły, władze oświatowe, organizacje młodzieżowe, stowarzyszenia kobiet i lokalne organy administracji podobno koordynowały działania mające na celu wyszukiwanie dzieci i młodzieży uczestniczących w życiu religijnym oraz zniechęcanie ich do tego.
Rodziny mogą być proszone o podpisanie deklaracji potwierdzających niewiarę lub dokumentów przestrzegających przed zaangażowaniem religijnym w szkołach. W niektórych rejonach uczniów podobno zachęcano do zgłaszania praktyk religijnych kolegów z klasy lub członków rodziny.
Zdaniem krytyków środki te wywierają presję nie tylko na wspólnoty religijne, lecz także na rodziców, którzy pragną przekazać wiarę swoim dzieciom.
Wiara w Chinach za zamkniętymi drzwiami
Ponieważ publiczne nauczanie religii stało się coraz trudniejsze, formacja katolicka została w dużej mierze zepchnięta do sfery prywatnej.
Tradycyjne formy działalności parafialnej, takie jak szkółki niedzielne, obozy letnie, zajęcia dla młodzieży, chóry i możliwość posługi przy ołtarzu, zniknęły z wielu kościołów.
W rezultacie nastąpiło przesunięcie w stronę nauczania w rodzinach i w małych nieformalnych grupach.
Jednak nawet te rozwiązania są przedmiotem coraz baczniejszej obserwacji.
Niedawny incydent w prowincji Zhejiang ilustruje trudności, z jakimi mierzą się katoliccy wychowawcy. 7 listopada cztery katechetki i ponad dwadzieścioro dzieci zostały podobno zabrane przez władze po udziale w zajęciach szkółki niedzielnej, prowadzonych w prywatnych domach.
Choć dzieci zwolniono jeszcze tego samego dnia po przesłuchaniu, cztery zaangażowane w to świeckie kobiety ukarano dziesięciodniowym aresztem administracyjnym.
Zatrzymania stały się symbolem coraz węższej przestrzeni dla edukacji religijnej, nawet w warunkach prywatnych.
Presja na duchowieństwo i parafie w Chinach
Obserwatorzy opisują także rosnącą presję administracyjną na duchowieństwo.
W niektórych rejonach władze włączyły ograniczenia dotyczące nieletnich do wymogów, które muszą spełniać miejsca kultu religijnego. Od księży można wymagać podpisania zobowiązań do przestrzegania tych przepisów, a ich naruszenie może wpłynąć na coroczne oceny, oficjalną rejestrację lub poświadczenie praw własności.
Doniesienia płynące ze środowisk kościelnych wskazują, że kary mogą zostać nałożone nawet za jednorazowe naruszenie.
Taka atmosfera wywołała napięcia w niektórych diecezjach. Podczas gdy część przedstawicieli Kościoła starała się zapewnić ścisłe przestrzeganie przepisów, inni wyrażali zaniepokojenie ich długofalowym wpływem na życie katolickie.
Wielu księży, sióstr zakonnych i katechetów wciąż szuka sposobów, by towarzyszyć młodym ludziom mimo narastających ograniczeń.
Dla tych, którzy wspierają bp. Menga, jego gotowość, by w 2019 r. publicznie przyznać istnienie tej rzeczywistości, pozostaje wymownym przykładem duszpasterskiej odwagi.
Obawy o przyszłość Kościoła w Chinach
Dla wielu katolików najpilniejszą troską jest wpływ tej sytuacji na przekazywanie wiary między pokoleniami.
Ponieważ życie katolickie koncentruje się wokół uczestnictwa w sakramentach, ograniczenia uniemożliwiające dzieciom wchodzenie do kościołów lub otrzymywanie formacji katechetycznej wpływają na dostęp do chrztu, Pierwszej Komunii Świętej, bierzmowania i regularnego uczestnictwa w Eucharystii.
Wielu wiernych uważa życie parafialne w dzieciństwie i okresie dorastania za kluczowe dla rozwoju religijnego. Takie formy aktywności jak spotkania młodzieżowe, chóry, przedsięwzięcia charytatywne i posługa liturgiczna tradycyjnie odgrywały ważną rolę w formacji moralnej i w życiu wspólnotowym.
Obserwatorzy kościelni ostrzegają również, że ograniczanie udziału młodych ludzi może wpłynąć na przyszłe powołania do kapłaństwa i życia zakonnego. Takie powołania często rodzą się w ciągu lat spędzonych we wspólnotach parafialnych, gdzie młodzi katolicy spotykają się z wiarą przeżywaną w sposób żywy i czynny.
Wielu obawia się, że bez tych doświadczeń osłabiony zostaje istotny fundament życia katolickiego.
Poza murami kościołów
Niektórzy katolicy przekonują, że konsekwencje wykraczają poza samą sferę religii.
W Chinach wciąż narasta niepokój o zdrowie psychiczne nastolatków i przybywa doniesień o samobójstwach wśród młodzieży. Obserwatorzy wskazują na presję związaną z nauką oraz na szersze problemy społeczne jako czynniki, które się do tego przyczyniają.
W tym kontekście twierdzą, że kościoły i wspólnoty wiary mogłyby oferować wsparcie duszpasterskie, formację moralną i poczucie przynależności, z czego korzyść odnosiliby młodzi ludzie w ogóle.
Wykluczenie nieletnich ze wspólnot religijnych – jak twierdzą krytycy – odbiera im nie tylko możliwości formacji w wierze, lecz także potencjalne źródła wsparcia emocjonalnego i duchowego.
W rezultacie niektórzy uważają, że ograniczenia dotykają zarówno wspólnot religijnych, jak i szerszego społeczeństwa.
Wytrwałość mimo przeciwności
Mimo trudności wielu katolików czerpie nadzieję z historii oraz z doświadczeń zwykłych wiernych, którzy w trudnych okolicznościach nadal praktykują swoją wiarę.
Reakcja na chorobę bp. Menga odzwierciedla tę odporność. W całych Chinach rodziny, księża, siostry zakonne, katecheci i wierni świeccy nadal się modlą, nauczają i przekazują swoją wiarę, często bez publicznego uznania, a czasem pod znaczną presją.
Dla wielu przykład czterech zatrzymanych katechetek z Zhejiangu uosabia cichą wytrwałość, która od dawna cechuje wspólnoty chrześcijańskie doświadczające przeciwności.
Podczas gdy trwają modlitwy w intencji bp. Menga, jego słowa z 2019 r. pozostają źródłem otuchy dla wielu katolików w Chinach. W czasie, gdy ograniczenia życia religijnego wciąż się rozszerzają, wspomina się je jako wezwanie do odwagi, wierności i nadziei w obliczu niepewności.
- Raju Hasmukh z wykorzystaniem materiałów Asianews.it


























