W pierwszym przemówieniu na ziemi argentyńskiej papież Leon XIV wezwał przywódców Argentyny do umacniania demokracji, tworzenia szans rozwoju i służby dobru wspólnemu.
Redakcja (8 listopada 2026, Gaudium Press) Papież Leon XIV wezwał przywódców politycznych Argentyny, aby stawiali dobro wspólne ponad interesy partyjne i doraźne, zachęcając ich do umacniania instytucji demokratycznych, poszerzania możliwości gospodarczych i dbania o to, by rozwój kraju służył wszystkim grupom społecznym.
Przemawiając w Palacio Libertad w Buenos Aires podczas swojego pierwszego oficjalnego wystąpienia na ziemi argentyńskiej, papież zwrócił się do przedstawicieli władz, dyplomatów oraz reprezentantów społeczeństwa obywatelskiego w ramach drugiego etapu swojej podróży apostolskiej po Ameryce Południowej. Wizyta nastąpiła po pobycie w Urugwaju, a po niej papież uda się do Peru.
Przedstawiając się zarówno jako Następca św. Piotra, jak i jako pasterz, Leon XIV powiedział, że przybył do Argentyny nie tylko po to, by spotkać się z miejscowym Kościołem, lecz także by przemówić do całego narodu i do tych, którym powierzono rządzenie nim.
„Kościół towarzyszy życiu narodów” – powiedział, dodając, że Kościół pragnie również wskazywać kierunek tym, którzy sprawują władzę publiczną, w służbie godności człowieka, zgody obywatelskiej i dobra wspólnego.
Hołd dla papieża Franciszka i dziedzictwa Argentyny
Papież poświęcił wiele uwagi kulturowej, historycznej i duchowej tożsamości Argentyny, oddając hołd dziedzictwu papieża Franciszka, którego pontyfikat postawił Argentynę w centrum życia światowego katolicyzmu.
Leon XIV określił swoją wizytę jako osobiście dla niego ważną, ponieważ pozwoliła mu przejść drogą swojego poprzednika w kraju, w którym Franciszek urodził się, wychował i gdzie po raz pierwszy kształtowała się jego wiara, która później naznaczyła sposób, w jaki przewodził Kościołowi powszechnemu.
Mówił o Argentynie jako o narodzie ukształtowanym przez kolejne pokolenia, imigrantów i społeczności rdzenne, podkreślając, że każde pokolenie dziedziczy ojczyznę zbudowaną przez innych i ponosi odpowiedzialność za to, by ją zachować i ulepszyć dla tych, którzy przyjdą później.
Sięgając po przykłady z kultury argentyńskiej – w tym po twórczość literacką José Hernándeza i Jorge Luisa Borgesa, tradycję tanga oraz wspólny zwyczaj picia mate – Leon podkreślił, że tożsamość narodowa trwa dzięki zbiorowej pamięci i ciągłości kulturowej.
Leon XIV w obronie demokracji i instytucji demokratycznych
Jednym z głównych tematów przemówienia papieża była obrona demokracji jako dziedzictwa, które trzeba chronić i umacniać.
Docenił swobody demokratyczne, w tym prawo do wybierania przywódców, uczestniczenia w życiu publicznym, swobodnego wyrażania przekonań i ufania instytucjom, które służą wszystkim obywatelom, a nie wąskim interesom.
Jak powiedział, demokracja zależy nie tylko od procedur wyborczych, lecz także od codziennego stylu życia publicznego. Politycy muszą pielęgnować gotowość słuchania, odpowiedzialnie posługiwać się słowem, cierpliwie szukać porozumienia i uznawać przeciwników za współobywateli, z którymi dzielą wspólną przyszłość.
Według papieża takie postawy pomagają budować zaufanie społeczne i pozwalają społeczeństwom radzić sobie z różnicami bez poświęcania jedności.
Leon XIV: władza jako służba
Zwracając się bezpośrednio do przedstawicieli władz, Leon XIV podkreślił, że władza osiąga swój najwyższy cel wtedy, gdy jest sprawowana jako służba.
Powiedział, że przywództwo polityczne wymaga roztropności, pokory i uznania granic władzy, przekonując, że osoby pełniące funkcje publiczne muszą kierować swoje decyzje ku dobru całej wspólnoty, a nie ku doraźnym korzyściom politycznym.
„Władza nabiera najwyższego sensu, gdy jest sprawowana jako służba” – powiedział, wzywając rządzących, by wychodzili poza doraźne interesy i skupiali się na długofalowym dobrobycie społeczeństwa.
Gospodarka, praca i włączenie społeczne
Papież podkreślił również kluczowe znaczenie pracy i możliwości gospodarczych dla promowania godności człowieka.
Docenił pracowników wszystkich sektorów – od rolnictwa i przemysłu po edukację, ochronę zdrowia i przedsiębiorczość – określając zatrudnienie jako niezbędne do utrzymania rodzin, rozwijania talentów i wnoszenia wkładu w rozwój kraju.
Leon zaapelował o politykę, która zachęca do prywatnej inicjatywy, a zarazem sprawia, że wzrost gospodarczy dociera do grup znajdujących się w gorszym położeniu. Wymienił wprost rodziny żyjące w niepewności, osoby bezrobotne, ludzi starszych oraz pracowników, którzy mimo wysiłków z trudem zaspokajają potrzeby swoich domów.
Jego słowa zdawały się zmierzać do pogodzenia wsparcia dla przedsiębiorczości i rozwoju gospodarczego z troską o spójność i włączenie społeczne.
Leon XIV ostrzega przed emigracją młodych
Jeden z najmocniejszych fragmentów przemówienia dotyczył młodego pokolenia Argentyńczyków.
Leon XIV ostrzegł, że naród musi zadać sobie pytanie o własną przyszłość, gdy młodzi ludzie uważają, że aby realizować swoje aspiracje, muszą opuścić ojczyznę.
Zaapelował o większe inwestycje w edukację, kształcenie zawodowe, uczelnie i badania naukowe, przekonując, że instytucje te mają kluczowe znaczenie, by pomagać młodym w odkrywaniu i rozwijaniu ich talentów.
Papież zachęcił także rządzących, by zaufali młodym, tworzyli możliwości ich uczestnictwa i włączali ich w kształtowanie przyszłości kraju.
„Ten naród już teraz potrzebuje ich inteligencji, kreatywności i uczestnictwa” – powiedział.
Życie, godność i troska o najsłabszych
Papież potwierdził nauczanie Kościoła katolickiego w obronie życia, przekonując, że troska o przyszłe pokolenia zaczyna się od ochrony ludzkiego życia od jego najwcześniejszych etapów i strzeżenia godności aż do naturalnej śmierci.
Podkreślił również obowiązek troski o osoby chore, z niepełnosprawnościami i niesamodzielne, zaznaczając, że każde ludzkie życie zachowuje swoją wewnętrzną wartość bez względu na okoliczności.
Środowisko i sztuczna inteligencja
Wykraczając poza tradycyjne kwestie polityczne, Leon XIV poruszył temat odpowiedzialnej troski o środowisko oraz szybkich przemian technologicznych.
Opisał Argentynę jako kraj obdarzony znacznymi zasobami naturalnymi, w tym ziemią uprawną, zasobami wodnymi, źródłami energii i bogactwami mineralnymi. Jak powiedział, z tych dóbr należy korzystać w sposób przynoszący pożytek wspólnotom, a zarazem chroniący ekosystemy dla przyszłych pokoleń.
Papież ostrzegł także, że postępy w dziedzinie sztucznej inteligencji i innych nowych technologii rodzą głębokie pytania etyczne. Uznając ich potencjał przemian w takich dziedzinach jak medycyna, edukacja i badania naukowe, podkreślił, że innowacjami technologicznymi musi kierować odpowiedzialność moralna.
„Rozwój technologiczny potrzebuje świadomości etycznej na miarę swoich osiągnięć” – powiedział.
Współpraca regionalna i walka z korupcją
Leon zaapelował o ściślejszą współpracę w całej Ameryce Południowej, przekonując, że wspólnych wyzwań ekologicznych, gospodarczych i związanych z bezpieczeństwem nie mogą rozwiązać poszczególne państwa działające w pojedynkę.
Wskazał na przestępczość zorganizowaną, handel ludźmi, handel narkotykami, przemyt broni i korupcję jako zagrożenia podważające spójność społeczną i zaufanie publiczne.
Jak powiedział, umacnianie instytucji zależy od osobistej uczciwości rządzących; ostrzegł przy tym, że korupcja podkopuje zaufanie obywateli do demokracji i odciąga środki od dobra wspólnego.
Rola Kościoła w społeczeństwie
Papież powtórzył, że Kościół katolicki zamierza nadal być aktywnym partnerem w rozwoju społecznym Argentyny poprzez edukację, opiekę zdrowotną, inicjatywy charytatywne i wspieranie rodzin.
Powiedział, że wiara wnosi wartości, których same rządy nie mogą wytworzyć, w tym zaufanie, przebaczenie, służbę oraz rozumienie godności człowieka wykraczające poza użyteczność ekonomiczną.
Jak dodał, Kościół pragnie towarzyszyć Argentynie zarówno w jej trudnościach, jak i w jej dążeniach, ofiarując nadzieję zakorzenioną w Ewangelii.
Leon XIV wzywa do jedności narodowej
Na zakończenie przemówienia Leon XIV powrócił do tematu dziedzictwa i odpowiedzialności, wzywając Argentyńczyków, by zachowali naród otrzymany od poprzednich pokoleń i przekazali go umocnionym tym, którzy przyjdą po nich.
Nawiązując do zawartego w Konstytucji Argentyny dążenia do „budowania jedności narodowej”, papież zachęcił zarówno rządzących, jak i obywateli do pracy na rzecz bardziej zjednoczonego kraju, godnego swojej historii i potencjału.
Zawierzając naród opiece Matki Bożej z Luján, patronki Argentyny, Leon zakończył modlitwą, którą za swoją ojczyznę wypowiedział wcześniej papież Franciszek: aby naród argentyński nadal wzrastał razem jako jeden lud i jeden naród.
„Niech Bóg błogosławi Argentynę i wszystkich jej mieszkańców” – powiedział.
- Raju Hasmukh na podstawie materiałów z Vatican.va
