Norwescy biskupi katoliccy z zadowoleniem przyjęli odrzucenie przez parlament wniosku o analizę w sprawie eutanazji w Norwegii, ostrzegając, że mógł on utorować drogę do jej legalizacji.
Redakcja (9 listopada 2026, Gaudium Press) Norwescy biskupi katoliccy z zadowoleniem przyjęli decyzję parlamentarnej Komisji Zdrowia i Opieki Społecznej, która odrzuciła wniosek mający zapoczątkować rządową analizę legalizacji eutanazji w Norwegii, określając ten krok jako ważne zabezpieczenie przed tym, co uważają za niebezpieczną zmianę w polityce państwa.
Wniosek, złożony przez Partię Liberalną (Venstre), przewidywał zbadanie, czy i w jaki sposób prawo do samostanowienia o zakończeniu życia mogłoby zostać włączone do norweskiego prawa. Inicjatywa nie zyskała jednak poparcia w komisji parlamentarnej – sprzeciwiły się jej wszystkie reprezentowane w niej partie z wyjątkiem Partii Postępu (Fremskrittspartiet).
Dla Rady Biskupów Katolickich Norwegii wynik ten stanowi istotne potwierdzenie obaw, które wcześniej wyrażała w odniesieniu do eutanazji i wspomaganego umierania.
We wrześniu biskupi oficjalnie wystąpili przeciwko wnioskowi, przekonując, że państwo nie powinno odbierać życia własnym obywatelom. Po decyzji komisji przedstawiciele Kościoła ponownie przedstawili swoje stanowisko, podkreślając, że nawet samo rozpoczęcie oficjalnej analizy dotyczącej eutanazji w Norwegii nie powinno być postrzegane jako neutralne działanie w sferze polityki publicznej.
Analiza eutanazji w Norwegii mogłaby kształtować przyszłe ustawodawstwo
Występując w imieniu Rady Biskupów Katolickich Norwegii, bp Fredrik Hansen, biskup Oslo, wyraził zadowolenie z decyzji komisji i przekonywał, że Norwegia dysponuje już wystarczającymi danymi z innych krajów, by ocenić skutki ustaw dopuszczających wspomagane umieranie.
Według bp. Hansena doświadczenia takich państw jak Kanada, Holandia i Belgia dostarczają poważnych powodów, by odrzucić legalizację bez zlecania dodatkowej oficjalnej analizy.
Biskup zwrócił również uwagę na sformułowanie wniosku Partii Liberalnej, argumentując, że nie był on pomyślany jako obiektywne zbadanie kwestii eutanazji, lecz jako próba ustalenia, w jaki sposób można by wprowadzić prawo do wspomaganego umierania.
Inicjatywa parlamentarna, zarejestrowana jako wniosek poselski 264 S (2025–2026), wzywała rząd do zbadania, w jaki sposób samostanowienie o zakończeniu życia mogłoby zostać włączone do norweskiego ustawodawstwa.
Bp Hansen przekonywał, że istnieje zasadnicza różnica między oceną potencjalnych skutków wspomaganego umierania a badaniem sposobów wprowadzenia go do prawa.
Jego zdaniem już samo określenie wspomaganego umierania we wniosku jako prawa wskazywało na wyraźny kierunek legislacyjny, a nie na neutralne badanie. W związku z tym – jak powiedział – takie analizy należy traktować jako istotne kroki polityczne, a nie niewinne badania wstępne.
Obawy przed stopniowym rozszerzaniem
Biskupi wskazali także na rozwój sytuacji w innych krajach, gdzie po analizach i ograniczonych formach ustawodawstwa dotyczącego wspomaganego umierania przyszły szersze rozwiązania legalizacyjne.
Według Rady Biskupów systemy wprowadzane początkowo ze ścisłymi ograniczeniami były później rozszerzane na kolejne kategorie pacjentów.
Przedstawiciele Kościoła ostrzegli, że gdy eutanazja zostanie włączona do porządku prawnego danego kraju, może narastać presja na poszerzenie kryteriów kwalifikacji poza pierwotny zakres ustawy.
Dla biskupów te międzynarodowe doświadczenia umacniają przekonanie, że należy unikać rozpoczynania procesu, który ostatecznie mógłby doprowadzić do legalizacji eutanazji w Norwegii.
Zagrożenia dla osób najsłabszych
Bp Erik Varden, biskup prałat Trondheim i administrator apostolski Tromsø, skupił się na potencjalnym wpływie, jaki przepisy dopuszczające eutanazję mogłyby wywrzeć na najsłabszych członków społeczeństwa.
Ostrzegł, że jeśli wspomagane umieranie stanie się legalną możliwością, osoby ciężko chore, starsze i żyjące z niepełnosprawnością mogą zacząć się zastanawiać, czy nie powinny wybrać śmierci, by nie stać się ciężarem dla innych.
Według bp. Vardena nikt nie powinien odczuwać presji – ani bezpośredniej, ani pośredniej – by podjąć taką decyzję.
Podkreślił, że o ludzkiej godności nie decyduje osobista niezależność, zdrowie fizyczne ani produktywność. Przeciwnie – przekonywał – każdy człowiek zachowuje przyrodzoną wartość bez względu na chorobę, niepełnosprawność czy zależność od innych.
Dla biskupa zachowanie tej zasady ma kluczowe znaczenie przy ocenie propozycji dotyczących opieki u kresu życia.
Alternatywa dla eutanazji w Norwegii oparta na opiece
Zamiast traktować eutanazję jako odpowiedź na cierpienie, norwescy biskupi zaapelowali o zwiększenie nakładów na medycynę paliatywną, opiekę nad osobami starszymi oraz usługi wspierające osoby z niepełnosprawnościami.
Przedstawiciele Kościoła przekonują, że polityka publiczna powinna stawiać na pierwszym miejscu troskliwą opiekę i praktyczną pomoc dla osób zmagających się z ciężką chorobą lub trudnościami życiowymi.
Bp Hansen odrzucił przedstawianie eutanazji jako formy pomocy, utrzymując, że koncepcja wspomaganego umierania nie zapewnia wsparcia, którego ludzie naprawdę potrzebują w obliczu cierpienia.
Zamiast tego – przekonywał – społeczeństwo powinno skupić się na rozpoznawaniu przyczyn udręki człowieka i zaradzaniu im.
Według biskupa, gdy ktoś wyraża pragnienie śmierci, właściwą odpowiedzią powinno być zrozumienie, co sprawiło, że życie stało się nie do zniesienia, oraz ustalenie, w jaki sposób wsparcie, leczenie i towarzyszenie mogą złagodzić to cierpienie.
Dla biskupów etyczną odpowiedzią nie jest eliminowanie cierpiących, lecz łagodzenie samego cierpienia i pozostawanie przy tych, którzy potrzebują pomocy.
Uznanie dla komisji parlamentarnej
Po ogłoszeniu decyzji bp Varden pochwalił członków komisji parlamentarnej za – jak to określił – odpowiedzialne podejście do tej kwestii.
Biskupi uważają, że odrzucenie wniosku przez komisję świadczy o zaangażowaniu w ochronę osób najsłabszych oraz o wierności wizji ludzkiej godności, która nie zależy od stanu zdrowia, autonomii ani osobistych okoliczności.
Decyzja oznacza, że wniosek w sprawie eutanazji upadł na pierwszym etapie prac parlamentarnych, co na razie zamyka drogę do dalszych prac nad rządową analizą.
Dla norweskich biskupów katolickich wynik ten jest nie tylko zwycięstwem proceduralnym, ale także potwierdzeniem szerszej zasady: polityka publiczna powinna stawiać na pierwszym miejscu opiekę, wsparcie i solidarność z cierpiącymi, a nie tworzyć prawnych ścieżek do celowego odbierania życia.
- Raju Hasmukh na podstawie materiałów Infocatholica
