Z nowego badania wynika, że tylko 28,8 proc. katolików w USA wierzy w rzeczywistą obecność Chrystusa w Eucharystii, mimo trzyletniej kampanii Narodowego Ożywienia Eucharystycznego.
Redakcja (13 listopada 2026, Gaudium Press) Nowe badanie naukowe wykazało, że wiara w katolicką naukę o przeistoczeniu pozostaje wśród katolików w USA poglądem mniejszości. Budzi to nowe obawy o stan wiary eucharystycznej, mimo szeroko zakrojonej ogólnokrajowej inicjatywy odnowy prowadzonej przez biskupów USA w ciągu ostatnich trzech lat.
Według badania opublikowanego w czasopiśmie Sociological Inquiry tylko 28,8 proc. Amerykanów deklarujących się jako katolicy wierzy w rzeczywistą obecność Jezusa Chrystusa w Eucharystii. Wyniki wskazują, że szeroko zakrojone działania Kościoła na rzecz umocnienia nabożeństwa do Najświętszego Sakramentu nie przyniosły znaczącego wzrostu wiary wśród ogółu katolików.
Badanie, oparte na sondażu przeprowadzonym we wrześniu 2025 r. wśród 1032 osób deklarujących się jako katolicy, wykazało, że 58,8 proc. z nich uważa konsekrowany chleb i wino jedynie za symbole Ciała i Krwi Chrystusa. Kolejne 12,4 proc. ankietowanych przyznało, że nie ma pewności, co dokonuje się podczas konsekracji w czasie Mszy św.
Wyniki uwydatniają to, co wielu przedstawicieli Kościoła i teologów uważa za jedno z najpilniejszych wyzwań katechetycznych, przed jakimi stoi katolicyzm w Stanach Zjednoczonych.
Ograniczony wpływ Narodowego Ożywienia Eucharystycznego
Wyniki są szczególnie znamienne, ponieważ pojawiły się wkrótce po zakończeniu Narodowego Ożywienia Eucharystycznego (National Eucharistic Revival) – trzyletniej inicjatywy zapoczątkowanej przez biskupów USA w 2022 r., której celem było pogłębienie wiary w Eucharystię i nabożeństwa do niej.
Inicjatywa zakończyła się w 2025 r. po serii działań na szczeblu ogólnokrajowym, diecezjalnym i parafialnym, mających odnowić duchowość eucharystyczną i jej rozumienie. Jednym z jej najbardziej widocznych wydarzeń był Narodowy Kongres Eucharystyczny w Indianapolis w lipcu 2024 r., który zgromadził ponad 50 000 uczestników.
Mimo skali tej inicjatywy nowy sondaż sugeruje, że ogólny poziom wiary w rzeczywistą obecność pozostał w dużej mierze bez zmian.
Badacze porównali wyniki z sondażem Pew Research Center z 2019 r., według którego mniej więcej 31 proc. katolików w USA wierzyło w naukę Kościoła o Eucharystii. Różnica między tymi dwiema wartościami nie jest uznawana za istotną statystycznie, co doprowadziło badaczy do wniosku, że poziom wiary pozostał w ciągu ostatnich sześciu lat zasadniczo stabilny.
Choć dane nie wskazują na mierzalny spadek, dostarczają też niewielu dowodów na to, że inicjatywa przyniosła szerokie odrodzenie wiary eucharystycznej, na które liczyli jej organizatorzy.
Praktyka religijna katolików w USA ściśle powiązana z wiarą
Badanie wykazało silny związek między praktyką religijną a przyjmowaniem katolickiej nauki o Eucharystii.
Katolicy regularnie uczestniczący w życiu sakramentalnym Kościoła wykazywali znacznie wyższy poziom wiary w rzeczywistą obecność niż ci, którzy rzadko uczestniczą we Mszy św. lub są w niewielkim stopniu zaangażowani w życie parafii.
Badacze stwierdzili również, że znaczenie, jakie poszczególne osoby przypisują religii, jest ściśle powiązane z ich rozumieniem Eucharystii.
Wśród respondentów, którzy stwierdzili, że religia nie ma w ich życiu żadnego znaczenia, zaledwie 2 proc. zadeklarowało wiarę w rzeczywistą obecność. Natomiast mniej więcej 76 proc. tych, którzy określili religię jako najważniejszy aspekt swojego życia, potwierdziło naukę Kościoła o obecności Chrystusa w Eucharystii.
Wyniki te sugerują, że wiara eucharystyczna nie jest jedynie kwestią znajomości doktryny, lecz w dużym stopniu zależy także od stałego uczestnictwa w życiu Kościoła.
Wyzwanie: dotrzeć do niezaangażowanych katolików w USA
Według badaczy jednym z wyjaśnień ograniczonego wpływu inicjatyw ożywienia eucharystycznego może być to, że docierały one przede wszystkim do katolików już aktywnych i zaangażowanych.
Wielkie wydarzenia, kongresy i spotkania modlitewne mogły ożywić praktykujących katolików, nie trafiając jednak do tych, którzy pozostają z dala od życia parafialnego i praktyk sakramentalnych.
Badanie wskazuje zatem na potrzebę wytrwałych działań w zakresie ewangelizacji, katechezy i formacji parafialnej, zamiast polegania wyłącznie na wielkich wydarzeniach ogólnokrajowych. Badacze sugerują, że odbudowa wiary eucharystycznej wymaga długofalowego zaangażowania w lokalnych wspólnotach katolickich, w których regularnie odbywają się nauczanie, kult i uczestnictwo w sakramentach.
Szersze pytanie o katechezę
Badanie koncentruje się na katolikach świeckich i nie bada wiary w rzeczywistą obecność wśród kapłanów. Mimo to jego wyniki ożywiły dyskusję na temat tego, jak przekazywane i rozumiane są fundamentalne prawdy wiary katolickiej.
W centrum tej kwestii znajduje się przeistoczenie – katolicka nauka, zgodnie z którą chleb i wino podczas konsekracji stają się Ciałem i Krwią Chrystusa, zachowując zewnętrzne postacie. Doktryna ta zajmuje centralne miejsce w teologii i kulcie katolickim i jest uważana za istotną dla rozumienia Mszy św. przez Kościół.
Wyniki badania potwierdzają obawy, że znaczna liczba katolików albo odrzuca tę naukę, albo nie rozumie jej w pełni. W rezultacie kwestie katechezy, przepowiadania, edukacji religijnej i formacji pozostają w centrum trwających wysiłków na rzecz odnowy wiary eucharystycznej.
Dla przedstawicieli Kościoła, wychowawców i duszpasterzy wyzwaniem uwydatnionym przez badanie jest nie tylko skuteczniejsze wyjaśnianie tej doktryny, lecz także pogłębianie uczestnictwa w życiu sakramentalnym, z którego tradycyjnie wyrastają wiara i jej rozumienie.
- Raju Hasmukh na podstawie materiałów INfocatholica
