Kara śmierci w Libanie zostaje zniesiona: kraj jako pierwszy na Bliskim Wschodzie kończy z karą główną i zastępuje ją karą dożywotniego pozbawienia wolności.
Redakcja (13 sierpnia 2026, Gaudium Press ) Liban stał się pierwszym krajem Bliskiego Wschodu, który formalnie zniósł karę śmierci, po tym jak parlament przyjął ustawę zastępującą wszystkie wyroki śmierci karą dożywotniego pozbawienia wolności. Krok ten przekształca długotrwałe faktyczne moratorium w trwałą zmianę prawną, kończąc stosowanie kary głównej w systemie sądowniczym kraju.
Decyzja ta stanowi istotny przełom w regionie, w którym kara śmierci pozostaje legalna i aktywnie wykonywana w wielu państwach. W Libanie jednak praktyka ta była faktycznie zawieszona od ponad dwudziestu lat, mimo że sądy nadal orzekały wyroki śmierci.
Od 2004 roku w kraju nie wykonano żadnej egzekucji, co stworzyło paradoksalną sytuację prawną, w której kara śmierci wciąż figurowała w kodeksach, lecz nie była już stosowana. Nowa ustawa rozwiązuje tę sprzeczność, całkowicie usuwając możliwość wykonania egzekucji i ustanawiając karę dożywotniego pozbawienia wolności jako karę maksymalną.
Od faktycznego moratorium do zniesienia kary śmierci
Zawieszenie egzekucji nigdy nie było wynikiem formalnej decyzji ustawodawczej. Wyłoniło się ono raczej z połączenia czynników politycznych, prawnych i społecznych, które stopniowo sprawiały, że wykonywanie wyroków śmierci stawało się coraz mniej prawdopodobne.
Organizacje broniące praw człowieka, zarówno w Libanie, jak i na arenie międzynarodowej, wywierały nieustanną presję na kolejne rządy, aby wstrzymały egzekucje. Jednocześnie kilku prezydentów republiki oraz ministrów sprawiedliwości odmawiało podpisania nakazów egzekucji, co jest krokiem niezbędnym do wykonania wyroków śmierci.
Istotną rolę odegrały również względy polityczne. W kraju naznaczonym podziałami wyznaniowymi, nawracającymi kryzysami politycznymi i okresami konfliktów władze często starały się unikać decyzji, które mogłyby wywołać dodatkowe napięcia. Praktycznym rezultatem było moratorium, które trwało ponad dwie dekady, nigdy nie zostawszy formalnie skodyfikowane w prawie.
Wraz z głosowaniem parlamentu ta tymczasowa rzeczywistość stała się teraz trwałą polityką publiczną.
Kara śmierci w Libanie zniesiona w cieniu narodowego kryzysu
Zniesienie kary śmierci następuje w jednym z najtrudniejszych okresów w najnowszej historii Libanu. Kraj wciąż zmaga się z niestabilnością polityczną, poważnym kryzysem gospodarczym oraz konsekwencjami konfliktu z Izraelem.
W tym samym czasie ustawodawcy debatują nad szeroką ustawą amnestyjną, mającą rozwiązać poważny problem przeludnienia więzień. Propozycja ta wywołała znaczne kontrowersje, dzieląc zarówno partie polityczne, jak i rodziny ofiar poważnych przestępstw.
Jednoczesne rozpatrywanie środków amnestyjnych oraz zniesienia kary śmierci nasiliło obawy niektórych ugrupowań politycznych, zwłaszcza co do tego, jak wymiar sprawiedliwości powinien traktować osoby skazane za najcięższe przestępstwa.
Hezbollah osamotniony w sprzeciwie
Według dostępnych informacji parlamentarny blok Hezbollahu był jedynym ugrupowaniem, które sprzeciwiło się środkowi znoszącemu karę śmierci podczas głosowania w parlamencie.
Członkowie bloku Lojalność wobec Ruchu Oporu, powiązanego z Hezbollahem, głosowali przeciw ustawie albo opuścili posiedzenie parlamentu w geście protestu. Ich zastrzeżenia dotyczyły momentu przeprowadzenia reformy oraz jej możliwego powiązania z proponowaną ustawą amnestyjną.
Przeciwnicy argumentowali, że zniesienie kary śmierci przy jednoczesnej debacie nad złagodzeniem wyroków lub ułaskawieniami może stworzyć wrażenie pobłażliwości wobec osób skazanych za takie przestępstwa jak zdrada, ataki terrorystyczne, ataki na siły zbrojne czy inne czyny uznawane za szczególnie ciężkie.
Mimo tych zastrzeżeń zwolennicy ustawy zapewnili jej przyjęcie przez parlament, czyniąc zniesienie kary śmierci oficjalnym.
Kara śmierci w Libanie: międzynarodowe uznanie dla regionalnego precedensu
Decyzja została z zadowoleniem przyjęta przez organizacje międzynarodowe i obrońców praw człowieka.
Unia Europejska określiła reformę jako „potężny przykład” dla całego Bliskiego Wschodu — regionu, w którym kara śmierci pozostaje głęboko zakorzeniona w wielu systemach prawnych.
Amnesty International również pochwaliła to wydarzenie, przekonując, że głosowanie w parlamencie przekształca praktyczne moratorium w trwałą prawną gwarancję prawa do życia. Dla zwolenników zniesienia kary śmierci decyzja Libanu stanowi nie tylko wewnętrzną reformę prawną, lecz także symboliczny krok o potencjalnym oddziaływaniu poza jego granicami.
Stając się pierwszym państwem Bliskiego Wschodu, które zniosło karę śmierci na drodze ustawodawczej, Liban ustanowił precedens, który zwolennicy abolicji mogą starać się promować w innych częściach regionu.
Ewolucja stanowiska Kościoła wobec kary śmierci
Choć głównymi czynnikami stojącymi za reformą były działania na rzecz praw człowieka oraz względy polityczne, do jej wyniku mogła przyczynić się także dynamika religijna.
Liban historycznie zajmował wyjątkową pozycję na Bliskim Wschodzie. Choć chrześcijanie przestali stanowić większość ludności w latach 60. XX wieku, wspólnoty chrześcijańskie nadal odgrywają znaczącą rolę w systemie politycznym kraju. Katolicy należący do różnych obrządków wschodnich stanowią nieco ponad jedną piątą ludności i pozostają wpływową obecnością w życiu publicznym.
W ostatnich dziesięcioleciach stanowisko Kościoła katolickiego wobec kary śmierci ewoluowało ku coraz silniejszemu sprzeciwowi. Choć doktryna katolicka tradycyjnie uznawała karę śmierci za dopuszczalną w pewnych okolicznościach, współczesna debata przesunęła się ku pytaniu, czy jej stosowanie pozostaje uzasadnione we współczesnych społeczeństwach.
Papież Franciszek stał się jednym z najbardziej znaczących na świecie krytyków kary śmierci. W 2018 roku dokonał zmiany w Katechizmie Kościoła Katolickiego, określając karę śmierci jako „niedopuszczalną” — sformułowanie powszechnie interpretowane jako wyraźny wyraz sprzeciwu wobec jej stosowania.
Choć nie sposób zmierzyć wpływu względów religijnych na głosowanie parlamentarne, obecność znaczących chrześcijańskich aktorów politycznych w Libanie sprawia, że ewoluujące katolickie podejście do kary śmierci mogło stanowić część szerszego kontekstu, w którym przyjęto reformę.
Kara śmierci w Libanie — przełomowa zmiana
Zniesienie kary śmierci przez Liban zamyka rozdział, który w praktyce zakończył się ponad dwadzieścia lat temu. Zastępując egzekucję karą dożywotniego pozbawienia wolności, ustawodawcy dostosowali ramy prawne kraju do rzeczywistości istniejącej od 2004 roku.
Reforma następuje w czasie politycznej niepewności i spornych debat na temat wymiaru sprawiedliwości w sprawach karnych oraz przeludnienia więzień, co sprawia, że pytania o karę, odpowiedzialność i pojednanie pozostaną centralnym elementem libańskiego dyskursu publicznego. Głosowanie parlamentarne ustanawia jednak jasną zasadę: kara śmierci nie będzie już miała miejsca w libańskim systemie prawnym, czyniąc ten kraj pierwszym na Bliskim Wschodzie, który formalnie zniósł karę śmierci.
- Raju Hasmukh na podstawie materiałów Infocatholica
