Nowy kodeks lojalności duchowieństwa katolickiego wymaga wierności wobec Komunistycznej Partii Chin, rozszerzając państwową kontrolę nad doktryną, posługą i życiem Kościoła.
Newsroom (29/07/2026 Gaudium Press ) Chiny wprowadziły nowy kodeks lojalności duchowieństwa, czyli zestaw przepisów, który znacząco rozszerza państwowy nadzór nad Kościołem katolickim, zobowiązując księży, biskupów, diakonów i siostry zakonne działające w oficjalnych strukturach katolickich kraju do publicznego okazywania lojalności wobec Komunistycznej Partii Chin (KPCh), popierania systemu socjalistycznego oraz sprawowania posługi religijnej zgodnie z wytycznymi politycznymi ustalanymi przez Pekin.
Środki te zawarto w nowym Kodeksie postępowania dla katolickiego personelu duchownego, zatwierdzonym przez Chińskie Katolickie Stowarzyszenie Patriotyczne oraz uznawaną przez państwo Chińską Konferencję Biskupów. Choć przyjęto go w grudniu 2025 roku, przepisy upubliczniono dopiero pod koniec maja 2026 roku. Ich pełny tekst został następnie przetłumaczony i opublikowany przez China Center (China heute), które określiło zapisy kodeksu jako noszące „wyraźne piętno polityczne” i odzwierciedlające liczne priorytety chińskiego państwa-partii.
Kodeks lojalności duchowieństwa jako wymóg posługi kapłańskiej
Nowe przepisy wykraczają poza tradycyjne wytyczne dyscyplinarne dla duchowieństwa, czyniąc lojalność polityczną wyraźnym elementem posługi religijnej. Zgodnie z kodeksem, duchowni katoliccy są zobowiązani do wspierania przywództwa Komunistycznej Partii Chin, popierania chińskiego systemu socjalistycznego oraz współpracy z władzami państwowymi we wdrażaniu polityki religijnej państwa.
Przepisy zobowiązują również duchownych do przyczyniania się do realizowanej polityki „sinizacji” katolicyzmu — strategii promowanej przez prezydenta Xi Jinpinga, która dąży do dostosowania praktyki religijnej do chińskich priorytetów politycznych i kulturowych. W praktyce kodeks przedstawia wsparcie dla celów państwa nie jako odrębny obowiązek obywatelski, lecz jako integralny element posługi duchownej.
Takie podejście odzwierciedla szerszy wysiłek zmierzający do zapewnienia, by instytucje religijne działały w ramach wyznaczonych przez państwo, przy czym lojalność polityczna staje się nierozerwalnie związana ze sprawowaniem przywództwa religijnego.
Nowe ramy interpretacji doktryny katolickiej
Jedną z najbardziej znaczących cech przepisów jest rozszerzenie wymogów politycznych na sferę teologii i nauczania religijnego.
Kodeks stanowi, że doktryna i dyscyplina katolicka powinny być interpretowane pod kierunkiem podstawowych wartości socjalistycznych oraz tradycyjnej kultury chińskiej. Według tekstu, interpretacje te powinny odpowiadać „wymogom rozwoju współczesnych Chin”.
Duchowni są również zobowiązani do aktywnego udziału w rozwoju myśli teologicznej charakteryzującej się chińskimi cechami narodowymi. Przepisy wymagają ponadto akceptacji zasady niezależności od wpływów zagranicznych oraz uznania autorytetu organizacji patriotycznych powołanych przez państwo do nadzorowania spraw katolickich.
Zapisy te sugerują, że proces sinizacji nie ogranicza się do struktur administracyjnych czy zachowań publicznych, lecz sięga bezpośrednio refleksji teologicznej i edukacji religijnej.
Rozszerzona rola państwa w działalności duszpasterskiej
Nowy kodeks poszerza również oczekiwania dotyczące współpracy między duchowieństwem a władzami państwowymi.
Duchowni katoliccy mają obowiązek wspierać działania rządu wymierzone w działalność religijną uznawaną za nielegalną oraz przeciwstawiać się ruchom określanym przez władze jako heretyckie. Przepisy nakazują ponadto duchownym odrzucanie form wpływów zagranicznych, które rząd uznaje za zagrożenie dla suwerenności narodowej.
Zapisy te umieszczają pracę duszpasterską w ramach ściśle powiązanych z priorytetami rządu, wzmacniając oczekiwanie, że personel kościelny będzie przyczyniał się do szerszych celów państwa w zakresie stabilności społecznej i zarządzania ideologicznego.
Zasady dotyczące codziennego życia i postępowania
Oprócz zapisów politycznych i teologicznych, kodeks zawiera obszerne regulacje dotyczące codziennego postępowania duchowieństwa i osób zakonnych.
Dokument zachęca księży i siostry zakonne do skromnego życia, praktykowania miłosierdzia oraz utrzymywania wzorowego życia duchowego. Wprowadza jednak także szczegółowy katalog ograniczeń dyscyplinarnych i wymogów administracyjnych.
Wśród zakazanych działań znajdują się: sprzeniewierzanie majątku kościelnego, prowadzenie działalności komercyjnej na terenie kościołów, współpraca z firmami przy organizacji ceremonii ślubnych, nakładanie ukrytych opłat na wiernych, nepotyzm oraz tworzenie frakcji w Kościele.
Przepisy zakazują również tego, co określono jako „wulgarne hobby”, oraz zabraniają internetowej sprzedaży przedmiotów religijnych. Te ograniczenia wskazują na próbę regulowania nie tylko zachowań instytucjonalnych, lecz także osobistego postępowania członków duchowieństwa.
Kodeks lojalności duchowieństwa w ocenie analityków
W swojej ocenie dokumentu China Center argumentuje, że przepisy stanowią kolejne narzędzie w ewoluującym systemie zarządzania religią w Chinach.
Organizacja zwraca uwagę na to, co postrzega jako istotny kontrast w tekście. O ile obowiązki i zobowiązania polityczne zajmują obszerne fragmenty kodeksu, o tyle odniesienia do tematów tradycyjnie kojarzonych z życiem kapłańskim pojawiają się w ograniczonym zakresie. Według analizy, tematy takie jak naśladowanie Chrystusa, modlitwa, miłosierdzie duszpasterskie oraz troska duchowa o wiernych otrzymują stosunkowo niewiele uwagi.
Ta dysproporcja, jak sugeruje ośrodek, podkreśla, w jakim stopniu względy polityczne zostały wbudowane w oficjalne ramy regulacyjne rządzące posługą katolicką w Chinach.
Kontekst trwających relacji Watykan–Pekin
Publikacja nowego kodeksu następuje w czasie, gdy poufne porozumienie między Stolicą Apostolską a Pekinem w sprawie mianowania biskupów pozostaje w mocy.
Jednocześnie władze chińskie nadal wzmacniają mechanizmy nadzoru nad uznawanym przez państwo Kościołem katolickim. Presja utrzymuje się także wobec wspólnot katolickich działających poza oficjalnymi strukturami zatwierdzonymi przez rząd.
Nowe przepisy pojawiają się zatem w szerszym kontekście rosnącego zaangażowania państwa w sprawy religijne. Łącząc posługę duchowną, interpretację teologiczną i zarządzanie kościelne coraz ściślej z celami politycznymi, kodeks stanowi istotny krok w wysiłkach chińskiego rządu zmierzających do kształtowania przyszłego kierunku katolicyzmu w tym kraju.
- Raju Hasmukh, na podstawie materiałów Infovaticana
