Leon XIV wzywa do ponownego odkrycia Maryi jako drogi pokoju w regionie Morza Śródziemnego

Redakcja (29 października 2026, Gaudium Press) Papież Leon XIV zaapelował o ponowne docenienie Dziewicy Maryi jako wzoru dialogu, pojednania i pokoju. Zachęcił chrześcijan oraz ludzi różnych tradycji religijnych, by w obliczu narastającej niestabilności i konfliktów w regionie Morza Śródziemnego patrzyli na Matkę Jezusa jako na przykład słuchania, gościnności i braterstwa.

W przesłaniu skierowanym do uczestników międzynarodowego spotkania „Maryja – droga dialogu i pokoju dla regionu Morza Śródziemnego” papież stwierdził, że Najświętsza Maryja Panna daje przekonujące świadectwo światu, który pośród podziałów szuka jedności. Przesłanie, podpisane przez sekretarza stanu Stolicy Apostolskiej kard. Pietra Parolina, zostało skierowane do delegatów zgromadzonych we włoskich miastach Perugii i Asyżu na trzydniowej konferencji poświęconej roli Maryi w budowaniu pokoju między narodami, kulturami i religiami.

Spotkanie zorganizowały Papieska Międzynarodowa Akademia Maryjna (PAMI) oraz Zakon Braci Mniejszych we współpracy z Dykasterią ds. Dialogu Międzyreligijnego i Dykasterią ds. Popierania Jedności Chrześcijan. Gromadzi ono teologów, przywódców religijnych, naukowców i orędowników pokoju, którzy zastanawiają się nad maryjnym wymiarem dialogu i współistnienia w jednym z najważniejszych historycznie, a zarazem najbardziej złożonych politycznie regionów świata.

U podstaw przesłania papieża Leona XIV leży przekonanie, że prawdziwy pokój można zbudować jedynie poprzez autentyczny dialog, zakorzeniony we wzajemnym szacunku i uważnym słuchaniu.

Nazywając Maryję „niewiastą wiary i posłuszeństwa Bogu”, papież zachęcił uczestników, by na nowo odkryli w jej życiu cnoty, które umożliwiają owocne spotkanie z drugim człowiekiem. Słuchanie i otwartość nazwał filarami każdego autentycznego dialogu oraz warunkiem koniecznym wszelkiej drogi ku pokojowi opartemu na braterstwie.

W czasach naznaczonych konfliktami zbrojnymi, rozpadem więzi społecznych i polaryzacją religijną słowa papieża podkreśliły przekonanie Kościoła, że pokoju nie osiąga się wyłącznie poprzez porozumienia polityczne czy negocjacje dyplomatyczne. Trwały pokój zaczyna się raczej od gotowości ludzi i wspólnot do otwartego i pełnego szacunku spotkania.

Według Ojca Świętego przykład Maryi stanowi duchowe i ludzkie ramy, które mogą inspirować takie spotkania. Jej gotowość przyjęcia słowa Bożego i otwartość na innych czynią z niej postać uniwersalną, dzięki której ludzie mogą na nowo odkryć znaczenie pokory, zrozumienia i służby.

Konferencja odbywa się na tle narastających napięć i konfliktów, które wciąż dotykają kraje leżące nad Morzem Śródziemnym – regionem, w którym chrześcijaństwo, islam i judaizm na przestrzeni dziejów współistniały, wchodziły ze sobą w relacje i często się ścierały.

Organizatorzy przekonują, że basen Morza Śródziemnego jest symbolicznym i zarazem praktycznym miejscem promowania dialogu, ponieważ uosabia zarówno wyzwania, jak i szanse związane z różnorodnością kulturową. Od kwestii migracji i nierówności społecznych po napięcia religijne i konflikty geopolityczne – region odzwierciedla wiele szerszych wyzwań stojących przed społecznością światową.

Przedstawiając uzasadnienie wydarzenia, organizatorzy podkreślili swoje przekonanie, że Maryja z Nazaretu może stać się wspólnym punktem odniesienia, zdolnym przekraczać granice kulturowe i religijne.

Zdaniem komitetu organizacyjnego Maryja jest postacią, dzięki której różne wspólnoty mogą wspólnie rozważać wartości pokoju, pojednania i ludzkiej godności. Konferencję określono jako odpowiedź na pilną potrzebę zakończenia wojen, leczenia ran, budowania pojednania oraz umacniania kultury dialogu i troski.

Organizatorzy zaznaczyli ponadto, że przykład Maryi może pomóc różnym tożsamościom religijnym i kulturowym odnaleźć wspólną płaszczyznę bez umniejszania ich własnych tradycji. Takie podejście – jak przekonywali – sprzyja współpracy zamiast rywalizacji i zachęca do uczestnictwa zamiast wykluczenia.

Szczególną uwagę poświęcono dostrzeżeniu i wzmocnieniu roli kobiet w budowaniu pokoju. Organizatorzy zauważyli, że kobiety często stoją na czele inicjatyw na rzecz dialogu, gościnności i pojednania, po cichu tkając więzi społeczne, które podtrzymują pokojowe współistnienie wspólnot.

Cechą wyróżniającą inicjatywę jest udział dwunastu sanktuariów maryjnych z różnych części świata. Obecność tych miejsc pielgrzymkowych odzwierciedla powszechny charakter pobożności maryjnej oraz pragnienie organizatorów konferencji, by stworzyć szeroką międzynarodową sieć zaangażowaną na rzecz pokoju.

Wśród uczestniczących sanktuariów są Notre-Dame de Santa Cruz w Oranie w Algierii, Notre-Dame de la Garde w Marsylii we Francji, Bazylika Zwiastowania w Nazarecie oraz sanktuarium Matki Bożej Libańskiej w Harissie w Libanie.

Sanktuaria te reprezentują regiony naznaczone różnorodnością kultur, języków i tradycji religijnych. Ich zaangażowanie uwydatnia szczególne miejsce, jakie pobożność maryjna zajmuje w wielu społeczeństwach, zwłaszcza tam, gdzie wspólnoty chrześcijańskie i muzułmańskie od stuleci żyją obok siebie.

Łącząc te miejsca z konferencją, organizatorzy mają nadzieję stworzyć stałą platformę modlitwy, refleksji i wspólnego działania na rzecz inicjatyw pokojowych w całym basenie Morza Śródziemnego i poza nim.

Konferencja ma również wymiar symboliczny ze względu na miejsce, w którym się odbywa – Asyż, miasto ściśle związane z dialogiem międzyreligijnym i inicjatywami pokojowymi.

Wydarzenie zbiega się z 40. rocznicą historycznego „ducha Asyżu” – przełomowej inicjatywy zapoczątkowanej przez św. Jana Pawła II w 1986 r., kiedy przywódcy religijni z całego świata zgromadzili się, by modlić się o pokój. Tamto spotkanie stało się momentem przełomowym we współczesnych relacjach międzyreligijnych i uczyniło z Asyżu międzynarodowy symbol dialogu między religiami.

Uczestnicy tegorocznej konferencji wzięli udział w modlitewnych wydarzeniach upamiętniających to dziedzictwo, co umocniło związek między duchowością maryjną a szerszymi wysiłkami na rzecz pokoju między narodami i religiami.

Centralne miejsce w konferencji zajmuje Papieska Międzynarodowa Akademia Maryjna, jedna z czołowych instytucji Kościoła katolickiego poświęconych studiom nad Najświętszą Maryją Panną i szerzeniu jej czci.

Akademia została założona w 1946 r. przez o. Carla Balicia, franciszkańskiego uczonego cenionego za wkład w mariologię, aby rozwijać badania naukowe, teologiczne i historyczne dotyczące Maryi. Od początku utrzymywała ścisłe więzi ze Stolicą Apostolską, a zwłaszcza z Kongregacją Nauki Wiary.

Przez dziesięciolecia akademia organizowała międzynarodowe kongresy maryjne, publikowała prace naukowe i koordynowała projekty badawcze z udziałem ekspertów z całego świata.

Jej znaczenie zostało oficjalnie uznane w 1959 r., kiedy papież Jan XXIII nadał jej tytuł „papieskiej”, powierzając jej zadanie koordynowania studiów maryjnych prowadzonych przez różne instytucje i organizacje na całym świecie.

Statuty akademii zatwierdził później papież Paweł VI, a w 1995 r. zostały one zrewidowane, co dodatkowo umocniło jej misję. Odpowiadając na życzenie św. Jana Pawła II, akademia rozszerzyła współpracę z towarzystwami mariologicznymi i instytucjami naukowymi na całym świecie, promując szerokie i otwarte podejście do studiów maryjnych.

Obecnie do akademii należą mężczyźni i kobiety z wielu krajów, co odzwierciedla międzynarodowy zasięg jej misji. Jej władze mianuje papież na wniosek ministra generalnego Zakonu Braci Mniejszych, co podkreśla jej ścisły związek zarówno ze Stolicą Apostolską, jak i z tradycją franciszkańską.

Przesłanie papieża Leona XIV nadeszło w chwili, gdy wezwania do pokoju rozbrzmiewają z wielką siłą w wielu częściach świata. Wojny, kryzysy humanitarne i podziały społeczne wciąż utrudniają międzynarodowe wysiłki na rzecz stabilności i pojednania.

Wskazując na Maryję jako wzór dialogu i braterstwa, papież starał się zaproponować duchowe ramy zdolne inspirować do konkretnego działania. Jego przesłanie sugeruje, że pokój rodzi się nie tylko w gabinetach dyplomatów czy instytucjach politycznych, lecz także w codziennych postawach otwartości, słuchania i szacunku, pielęgnowanych przez ludzi i wspólnoty.

Dla uczestników zgromadzonych w Perugii i Asyżu konferencja jest czymś więcej niż ćwiczeniem akademickim. To próba przemienienia pobożności maryjnej w żywą siłę pojednania, zachęcającą wierzących i wszystkich ludzi dobrej woli do wspólnej pracy na rzecz bardziej pokojowej przyszłości.

Gdy spotkanie dobiega końca, jego główne przesłanie pozostaje jasne: w świecie często naznaczonym konfliktami i nieufnością postać Maryi wciąż ukazuje wizję dialogu opartego na wierze, gościnności i nadziei – wartościach coraz powszechniej uznawanych za niezbędne do budowania trwałego pokoju w regionie Morza Śródziemnego i poza nim.