W Austrii gwałtownie rośnie liczba zgonów w wyniku wspomaganego samobójstwa, co budzi zaniepokojenie biskupów, obrońców życia i ekspertów od zapobiegania samobójstwom.
Redakcja (19 listopada 2026, Gaudium Press) Liczba przypadków wspomaganego samobójstwa w Austrii wzrosła w ciągu zaledwie trzech lat o 267 proc. – wynika z nowo opublikowanego raportu krajowego, który wywołał ponowną krytykę ze strony biskupów katolickich, działaczy na rzecz zapobiegania samobójstwom oraz organizacji pro-life.
Raport roczny za 2026 r., zatytułowany Samobójstwa i zapobieganie samobójstwom w Austrii, dokumentuje szybkie rozprzestrzenianie się wspomaganego samobójstwa od czasu jego legalizacji w 2022 r. Z ustaleń wynika, że liczba osób odbierających sobie życie za pomocą legalnie przepisanych śmiertelnych środków rośnie stale i coraz szybciej.
W pierwszym pełnym roku obowiązywania ustawy w wyniku wspomaganego samobójstwa zmarły 54 osoby. W 2024 r. liczba ta wzrosła ponad dwukrotnie, do 112. W 2025 r. ponownie gwałtownie skoczyła, do 198 zgonów, co oznacza wzrost o 77 proc. w ciągu jednego roku.
Z raportu wynika, że wspomagane samobójstwa stanowią obecnie niemal co siódmy zgon samobójczy w Austrii, co rodzi pytania o długofalowe skutki jednego z najbardziej liberalnych na świecie systemów dopuszczających wspomagane samobójstwo.
Dostęp do wspomaganego samobójstwa nie tylko w przypadku nieuleczalnej choroby
Austriackie ustawodawstwo dopuszcza dostęp do wspomaganego samobójstwa nie tylko dla osób nieuleczalnie chorych lub doświadczających cierpienia uznanego za nie do zniesienia, lecz także dla osób cierpiących na choroby psychiczne.
Zgodnie z ustawą pacjenci mogą otrzymać śmiertelne środki i przyjąć je samodzielnie, zazwyczaj w obecności lekarza.
Krytycy twierdzą, że system ma poważne słabości i może narażać osoby bezbronne na presję w chwilach fizycznego lub psychicznego cierpienia.
Jednym z najszerzej omawianych przypadków jest historia Samuela Prinza-Reiterera, który zmarł w wyniku wspomaganego samobójstwa w dniu swoich 22. urodzin w 2026 r.
Prinz-Reiterer nie był nieuleczalnie chory. Cierpiał na mialgiczne zapalenie mózgu i rdzenia, powszechnie znane jako zespół przewlekłego zmęczenia, które rozwinęło się po zakażeniu koronawirusem. Według doniesień choroba sprawiła, że był w dużej mierze unieruchomiony, skrajnie wyczerpany i bardzo wrażliwy na światło.
Jego przypadek znalazł się w centrum debaty nad tym, czy prawo w wystarczającym stopniu chroni osoby z ciężkimi niepełnosprawnościami lub przewlekłymi schorzeniami, które nie są uznawane za nieuleczalne.
Biskupi katoliccy potwierdzają sprzeciw wobec wspomaganego samobójstwa
Biskupi katoliccy Austrii ponowili swój sprzeciw wobec wspomaganego samobójstwa po jesiennym zebraniu plenarnym 12 listopada.
W oświadczeniu biskupi stwierdzili, że życie ludzkie musi być chronione aż do jego naturalnego kresu, i odrzucili wspomagane samobójstwo jako moralnie dopuszczalną odpowiedź na cierpienie.
Według biskupów wspomagane samobójstwo osłabia prawo do życia, które określili jako fundamentalną wartość dla społeczeństwa.
Biskupi wyrazili również zaniepokojenie tym, co uważają za zmianę postaw społecznych wobec wspomaganego samobójstwa.
Ostrzegli, że praktyka ta jest coraz częściej przedstawiana jako normalny lub godny sposób umierania, a w debacie publicznej często stosuje się – jak to określili – manipulacyjny język i jednostronne informacje.
Zdaniem biskupów takie przedstawianie sprawy grozi osłabieniem szerszych działań na rzecz zapobiegania samobójstwom, ponieważ ukazuje wspomagane samobójstwo jako uprawnione rozwiązanie problemu cierpienia, zamiast kierować uwagę na alternatywy.
Obawy dotyczące opieki hospicyjnej i paliatywnej
Biskupi przekonywali, że wiedza społeczna o możliwościach opieki hospicyjnej i paliatywnej pozostaje niewystarczająca, mimo jej znaczenia we wspieraniu osób ciężko chorych.
Podkreślali, że usługi te stanowią realną alternatywę, ponieważ polegają na wysłuchaniu pacjentów, dostrzeżeniu ich trudności, łagodzeniu bólu i pomaganiu ludziom w zmierzeniu się z cierpieniem bez odbierania sobie życia.
Przedstawiciele Kościoła zaznaczyli, że opieka, towarzyszenie i łagodzenie objawów powinny pozostać centralnymi elementami wsparcia u kresu życia.
Ich wypowiedzi odzwierciedlają szersze obawy przeciwników wspomaganego samobójstwa, że jego upowszechnianie może odwracać uwagę od inwestycji w opiekę paliatywną i programy zapobiegania samobójstwom.
Rosnąca liczba samobójstw podsyca dalszą debatę
Jedno z najbardziej kontrowersyjnych ustaleń raportu dotyczy ogólnego wskaźnika samobójstw.
Według raportu legalizacja wspomaganego samobójstwa nie doprowadziła do spadku liczby samobójstw konwencjonalnych. Przeciwnie, ogólny wskaźnik samobójstw wzrósł w okresie od legalizacji wspomaganego samobójstwa – jest to tendencja, którą według raportu przyznał austriacki rząd.
Po wyłączeniu wspomaganych samobójstw wskaźnik samobójstw wzrósł z 12,28 zgonu na 100 tys. mieszkańców w 2021 r. do 12,55 zgonu na 100 tys. w 2025 r.
Raport zwrócił również uwagę na znaczące różnice między mężczyznami a kobietami.
O ile w skali kraju wspomagane samobójstwa stanowią około 14,6 proc. wszystkich zgonów samobójczych, o tyle wśród kobiet odsetek ten jest znacznie wyższy. Jedna trzecia samobójstw kobiet jest obecnie klasyfikowana jako wspomagane samobójstwa, podczas gdy wśród mężczyzn – mniej więcej co dziesiąte.
Austriaccy biskupi określili tę dysproporcję jako szczególnie uderzającą.
Pytania o nadzór i odpowiedzialność
Raport zgłosił także dodatkowe zastrzeżenia dotyczące tego, co dzieje się ze śmiertelnymi środkami po ich przepisaniu.
Według autorów przepisane środki czasem nie zostają ani wykorzystane, ani zwrócone. Ponieważ austriackie prawo nie nakłada na pacjentów żadnego ustawowego terminu ich użycia, śmiertelne środki mogą przez długi czas pozostawać w posiadaniu danej osoby.
Raport zauważa, że rodzi to niepewność co do przechowywania i utylizacji tych środków oraz możliwości ich przypadkowego spożycia lub dostępu do nich osób trzecich.
„Nie wiadomo, gdzie są przechowywane ani jak można zapewnić, że nie zostaną przypadkowo spożyte lub przyjęte przez osoby trzecie” – stwierdzono w raporcie.
Raport twierdzi ponadto, że do 2025 r. Austria osiągnęła najwyższy na świecie wskaźnik wspomaganych samobójstw.
Apele o niezależne dochodzenie
Gwałtowny wzrost liczby zgonów w wyniku wspomaganego samobójstwa wywołał apele o formalny przegląd ustawy.
Alisdair Hungerford-Morgan, dyrektor wykonawczy brytyjskiej organizacji pro-life Right to Life, określił te dane jako „głęboko alarmujące”.
Wezwał austriacką minister zdrowia Korinnę Schumann do wszczęcia niezależnego dochodzenia w sprawie tego, jak funkcjonuje ustawa i czy istniejące zabezpieczenia w wystarczającym stopniu chronią osoby bezbronne.
„Pani minister powinna ustalić, dlaczego liczba zgonów wzrosła tak szybko i czy zabezpieczenia przewidziane w ustawie rzeczywiście chronią osoby bezbronne” – powiedział.
Gregory Jackson, kierownik działu badań Right to Life, również skrytykował ustawę, nazywając ją „niebezpiecznym i źle zaprojektowanym systemem”.
Luki w danych utrudniają ocenę systemu wspomaganego samobójstwa
Autorzy raportu skrytykowali także ograniczoną dostępność danych urzędowych, argumentując, że utrudnia to kompleksową ocenę austriackiego systemu wspomaganego samobójstwa.
Według Suicide Prevention Austria ważne informacje nie są publicznie dostępne, w tym dane dotyczące osób chorych psychicznie, które zmarły w wyniku wspomaganego samobójstwa, czy szczegóły powikłań, które mogą wystąpić w trakcie tego procesu.
Right to Life powołała się na doniesienia sugerujące, że niektórzy pacjenci umierali dłużej niż cztery godziny po przyjęciu śmiertelnych środków.
Bez pełniejszej sprawozdawczości – jak przekonują badacze – decydenci nie dysponują informacjami niezbędnymi do pełnej oceny skuteczności i bezpieczeństwa ustawy.
Długotrwałe obawy przedstawicieli Kościoła wobec wspomaganego samobójstwa
Austriacka ustawa o wspomaganym samobójstwie weszła w życie w 2022 r. mimo zdecydowanego sprzeciwu biskupów katolickich tego kraju.
Abp Franz Lackner, metropolita salzburski i przewodniczący Konferencji Episkopatu Austrii, ostrzegał wówczas, że ustawa zawiera, jak to określił, niedopuszczalne wady.
Wśród jego zastrzeżeń znalazł się wymóg, by wnioski o wspomagane samobójstwo oceniało jedynie dwóch lekarzy, bez obowiązkowej oceny przez psychologa klinicznego lub psychiatrę.
Wobec dalszego wzrostu liczby zgonów w wyniku wspomaganego samobójstwa najnowsze dane wzmogły krytyczną analizę ustawy i odnowiły debatę o równowadze między autonomią osobistą, zapobieganiem samobójstwom, etyką lekarską a ochroną osób bezbronnych.
Dla austriackich biskupów i innych krytyków rosnąca liczba zgonów jest dowodem na to, że wspomagane samobójstwo staje się w społeczeństwie coraz bardziej znormalizowane. Dla tych, którzy domagają się dalszego dochodzenia, gwałtowny wzrost liczby przypadków rodzi pilne pytania o nadzór, zabezpieczenia i szersze konsekwencje jednego z najbardziej liberalnych w Europie systemów dopuszczających wspomagane samobójstwo.
- Raju Hasmukh na podstawie materiałów OSV News
























