Strona główna Ameryka Łacińska Znów w domu: jak Chiclayo ukształtowało spojrzenie Leona XIV na Kościół powszechny

Znów w domu: jak Chiclayo ukształtowało spojrzenie Leona XIV na Kościół powszechny

0
11
Papież Leon XIV w bieli i biskupi na scenie z czerwonym dywanem przed dużą figurą świętego biskupa z pastorałem i krzyżem, otoczoną żółtymi i białymi różami
Przemówienie papieża Leona XIV na zakończenie Roku Jubileuszowego św. Turybiusza z Mogrovejo w sanktuarium w Zaña (Peru), 14 listopada 2026 r. Zdjęcie: Vatican Media

Papież Leon XIV wspomina, jak czas spędzony w Chiclayo wpłynął na jego drogę kapłańską, i ukazuje, jak mieszkańcy Peru pomogli ukształtować jego misję jako papieża.

Redakcja (16 listopada 2026, Gaudium Press) Wkrótce po wyborze papieża Leona XIV w mediach społecznościowych ponownie pojawiło się i szybko rozpowszechniło nagranie wideo zarejestrowane podczas jego wyjazdu z Peru. Widać na nim, jak ówczesny bp Robert Prevost żegna się z diecezją Chiclayo, przygotowując się do wyjazdu do Rzymu po nominacji na prefekta Dykasterii do spraw Biskupów.

Wśród najbardziej zapadających w pamięć słów tego pożegnania znalazło się proste wyznanie: „Wolałbym zostać”. Wówczas uwaga ta odzwierciedlała przywiązanie biskupa opuszczającego wspólnotę, której służył przez lata. Jednak w dniach po jego wyborze na papieża poruszenie ludzi w Chiclayo ujawniło głębszy sens tych słów.

Ta więź stała się głównym motywem jednego z najbardziej osobistych przemówień pontyfikatu papieża Leona XIV, wygłoszonego 14 listopada 2026 r. w sanktuarium św. Turybiusza z Mogrovejo w miejscowości Zaña. Okazją było zakończenie Roku Jubileuszowego upamiętniającego trzechsetlecie kanonizacji świętego. Przemówienie było jednak czymś znacznie więcej niż refleksją historyczną. Stało się publicznym wyrazem wdzięczności wobec ludzi, którzy pomogli ukształtować jego powołanie i tożsamość duszpasterską.

Znów w Chiclayo: powrót do miejsca, w którym rozpoczęła się jego posługa

Przemawiając do wspólnoty katolickiej zgromadzonej w sanktuarium, papież Leon przypomniał przełomowy moment z początków swojej posługi biskupiej. W noc poprzedzającą objęcie diecezji Chiclayo spędził wiele godzin na modlitwie w sanktuarium, prosząc za wstawiennictwem św. Turybiusza o łaskę, by stać się „pasterzem według jego serca”.

Wówczas – jak powiedział – nie mógł sobie wyobrazić, co go czeka.

Patrząc wstecz, papież opisał swój powrót w te strony jako powrót do domu. Wspomnienia nie ograniczały się do ważnych wydarzeń czy przełomowych chwil. Mówił o gościnności miejscowej ludności, jej serdeczności, życzliwości, a nawet o znajomych potrawach, które od razu przywołały wspomnienia tego, co nazwał szczęśliwymi latami spędzonymi w Chiclayo.

W jednym z najbardziej poruszających fragmentów przemówienia podziękował wiernym za to, że dzięki nim poczuł „raz jeszcze, że jestem w domu”.

Lekcje z peryferii: czego nauczył się w Chiclayo

Przemówienie wielokrotnie powracało do przykładu św. Turybiusza z Mogrovejo, XVI-wiecznego biskupa misjonarza, którego niestrudzone podróże duszpasterskie przemieniły rozległe obszary Ameryki Południowej.

Dla papieża Leona życie świętego stanowiło wzór duszpasterskiego przewodzenia, zakorzenionego w obecności, a nie w zajmowanym stanowisku. Opisał, jak gotowość św. Turybiusza do pokonywania wielkich odległości – fizycznych i ludzkich – pokazała, że miłość pasterza mierzy się ofiarami ponoszonymi po to, by nieść innym Ewangelię.

Papież odniósł ten przykład do własnych doświadczeń z czasów posługi w Chiclayo, zwłaszcza z oddalonych wspólnot diecezji, takich jak Incahuasi i Kañaris. Wspominając odwiedziny w tych regionach, podkreślał nie to, czego nauczał, lecz to, czego się nauczył.

„Często przybywałem, by głosić Ewangelię, a wracałem, rozumiejąc ją trochę lepiej dzięki waszej wierze” – powiedział.

Ta uwaga odzwierciedlała motyw powracający w całej jego posłudze: przekonanie, że ewangelizacja nie jest misją jednokierunkową, lecz także spotkaniem, w którym sami pasterze zostają przemienieni przez wiarę ludzi, którym służą.

Pamięć o złożonej historii

Papież Leon wykorzystał tę okazję również do tego, by przypomnieć inny wymiar historii miejscowości Zaña. Region ten przechowuje pamięć pokoleń Afrykanów, których siłą wyrwano z ich domów i poddano niewoli.

Zwracając się bezpośrednio do osób pochodzenia afrykańskiego, wyraził im swoją serdeczność i solidarność, doceniając ich starania o zachowanie zarówno wiary, jak i dziedzictwa kulturowego. Podziękował im za wkład w życie Kościoła i wskazał na św. Marcina de Porres jako znak Bożej miłości i źródło otuchy na drodze do świętości.

Przypominając tę historię, papież powiązał duchową misję Kościoła z odpowiedzialnością za pamięć o tych, którzy doznali cierpienia i niesprawiedliwości.

W obliczu dzisiejszych wyzwań

Choć znaczna część przemówienia miała głęboko osobisty charakter, papież Leon nie pominął realiów, z jakimi mierzy się dzisiejsze Peru.

Wskazał na cierpienie wywołane przestępczością, wymuszeniami, brakiem bezpieczeństwa i dyskryminacją, zauważając, że wiele rodzin wciąż żyje w strachu, a uczciwi pracownicy zmagają się z nieustannymi groźbami. Zapewnił miejscowe wspólnoty o swojej modlitwie i zachęcił je, by pozostały zjednoczone i wrażliwe na wzajemne potrzeby.

Jego przesłanie kładło nacisk na solidarność na poziomie lokalnym; papież wzywał, by nigdy nie stawać się obojętnym na otaczające cierpienie. Przekonywał, że każdy – czy to przez słuchanie, towarzyszenie rodzinom, czy udzielanie konkretnej pomocy – może odegrać swoją rolę w umacnianiu więzi społecznych.

Ten apel odzwierciedlał duszpasterskie podejście, które cechuje jego publiczną posługę: odpowiadanie na problemy społeczne nie tylko poprzez działania instytucjonalne, lecz także poprzez osobistą odpowiedzialność i zaangażowanie wspólnotowe.

Kościół kształtowany przez Ewangelię

Papież zwrócił się także bezpośrednio do różnych grup w Kościele.

Kapłanów zachęcił do pogłębiania przyjaźni z Chrystusem i do sprawowania sakramentów z czcią. Rodziców i dziadków wezwał, by nadal przekazywali wiarę młodszym pokoleniom. Młodych zaprosił, by otworzyli serca na Boże wezwanie i odkryli przygotowane dla nich powołanie.

U podstaw tych apeli leżało szersze wyzwanie, zainspirowane postacią św. Turybiusza. Papież Leon przypomniał, że święty najpierw pozwolił, by Ewangelia ukształtowała jego własne życie, a dopiero potem głosił ją innym. Papież zasugerował, że ta sama przemiana pozostaje zasadniczym zadaniem każdego chrześcijanina.

„Byliście częścią Bożej odpowiedzi”

Najbardziej poruszający moment przemówienia nastąpił w jego końcowych akapitach.

Wracając do wspomnienia nocy modlitwy przed objęciem urzędu biskupa Chiclayo, papież Leon spojrzał na lata, które potem nastąpiły. Wspominał niezliczone twarze, które spotkał – tych, którzy wciąż żyją, i tych, którzy już odeszli. Następnie sformułował wniosek, który pomaga wyjaśnić przywiązanie wciąż widoczne między papieżem a mieszkańcami północnego Peru.

Tamtej nocy – wspominał – prosił Boga, by nauczył go, jak być pasterzem.

„Patrząc na lata, które minęły – powiedział – rozumiem teraz, że byliście częścią Bożej odpowiedzi na tę modlitwę”.

Ta wypowiedź przekształciła osobiste wspomnienie w szerszą refleksję nad powołaniem. Zamiast przedstawiać przewodzenie jako samotne osiągnięcie, papież Leon opisał je jako coś, co kształtuje się poprzez relacje, wspólnoty wiary i wspólne doświadczenia.

Teraz, gdy powierzono mu przewodzenie Kościołowi powszechnemu, jak powiedział, wciąż prosi Boga o tę samą łaskę, o którą prosił przed laty w miejscowości Zaña, świadomy, jak wiele jeszcze musi się nauczyć.

Te słowa stanowiły być może najjaśniejsze jak dotąd wyjaśnienie, dlaczego rozstanie z Chiclayo było tak trudne i dlaczego serdeczność, z jaką przyjmują go w Chiclayo, wciąż tak wiele znaczy. Przyszły papież mógł wyjechać do Rzymu, lecz jego przemówienie jasno pokazało, że mieszkańcy Chiclayo pozostają nieodłączną częścią drogi, która ostatecznie zaprowadziła go na Stolicę Piotrową.

  • Raju Hasmukh na podstawie materiałów Vatican VA