Przedstawiciele Kościoła i organizacje praw człowieka potępiają aresztowanie ponad 300 protestujących na Filipinach przed spotkaniami ASEAN.
Redakcja (16 listopada 2026, Gaudium Press) Przedstawiciele Kościoła, obrońcy praw człowieka i środowiska akademickie potępili aresztowanie ponad 300 protestujących na Filipinach przed 49. szczytem ASEAN i wizytą państwową prezydenta USA Donalda Trumpa, określając tę akcję jako jedną z największych od dziesięcioleci rozpraw z publicznym sprzeciwem w tym kraju.
Aresztowania przeprowadzone 15 listopada wywołały szeroką krytykę ze strony organizacji religijnych i społeczeństwa obywatelskiego, które przekonywały, że władze odpowiedziały na pokojowe demonstracje nadmierną siłą i zastraszaniem. Aktywiści określili tę akcję jako największe jednodniowe masowe aresztowanie protestujących na Filipinach od ponad dwudziestu lat.
Kościół katolicki na Filipinach wzywa do poszanowania praw i godności człowieka
Do najbardziej wyrazistych krytyków należał bp Gerardo Alminaza, biskup diecezji San Carlos, który stoi na czele Komisji Akcji Społecznej Konferencji Biskupów Katolickich Filipin oraz Caritas Filipin.
W oświadczeniu wydanym 16 listopada bp Alminaza podkreślił, że ubogie i zmarginalizowane wspólnoty muszą być wysłuchane, a nie uciszane.
Przekonywał, że rolnicy, robotnicy i ludy tubylcze zasługują na rzeczywisty udział w decyzjach dotyczących ich ziem przodków, źródeł utrzymania i środowiska naturalnego. Jak powiedział, inicjatywy rozwojowe tracą moralną prawomocność, gdy ci, których dotyczą one najbardziej, zostają pozbawieni głosu w tym procesie.
Wystąpienie biskupa nastąpiło w atmosferze rosnącego zaniepokojenia traktowaniem demonstrantów oraz zarzutami łamania praw człowieka podczas działań policji związanych ze szczytem i towarzyszącymi mu wydarzeniami.
Napięcie narasta przy kościele w Manili
Spór zaostrzył się po doniesieniach, że policja otoczyła kordonem kościół Malate w Manili, gdy protestujący szukali tam schronienia po rozpędzeniu demonstracji.
Członkowie Philippine Movement for Climate Justice, Sanlakas oraz Asian People’s Movement on Debt and Development mieli według doniesień schronić się na terenie kościoła, gdy policja otoczyła okolicę.
Członkowie Medical Action Group, Glenn Ymata i Julius Barmachea, zostali podobno zabrani przez funkcjonariuszy, a pozostałych demonstrantów wyprowadzono później z terenu kościoła.
Bp Alminaza zaapelował o niezależne śledztwo w sprawie doniesień, że pewna osoba została aresztowana na terenie należącym do Kościoła.
Podkreślił, że miejsca kultu muszą być szanowane, a każdy, kto szuka bezpieczeństwa, powinien być traktowany z godnością. Biskup przekonywał ponadto, że ubóstwo, pokojowy protest i domaganie się sprawiedliwości nigdy nie powinny być traktowane jak przestępstwa.
Wezwał także do natychmiastowego uwolnienia osób zatrzymanych wyłącznie za pokojowe korzystanie ze swoich praw i zaapelował do władz o zapewnienie zatrzymanym niezwłocznego dostępu do pomocy prawnej, członków rodziny i opieki medycznej.
„Godność ubogich nie podlega negocjacjom” – powiedział.
Organizacje praw człowieka na Filipinach ostrzegają przed tendencjami autorytarnymi
Organizacja praw człowieka Karapatan ostro skrytykowała masowe aresztowania, porównując ostatnie działania policji z niektórymi z najbardziej kontrowersyjnych okresów represji politycznych w historii kraju.
Cristina Palabay, sekretarz generalna organizacji, określiła tę akcję jako egzekwowanie prawa „w stylu stanu wojennego” wobec demonstrantów sprzeciwiających się Trumpowi.
Wyraziła zaniepokojenie tym, co nazwała podobieństwami między ostatnimi aresztowaniami a traktowaniem 51 protestujących zatrzymanych podczas demonstracji towarzyszących orędziu o stanie państwa w 2026 r. Według Palabay osoby te zostały poddane przemocy fizycznej, były przesłuchiwane bez obecności adwokata, wywierano na nie presję, by złożyły oświadczenia, a następnie postawiono im zarzuty rzekomych przestępstw.
Palabay przekonywała, że ostatnia akcja przyniosła największą liczbę aresztowań związanych z protestami za prezydentury Ferdinanda Marcosa Jr.
Oskarżyła administrację o porzucenie zasad demokratycznych i porównała obecne wydarzenia z rządami ojca prezydenta, Ferdinanda Marcosa Sr., którego trwające dwie dekady autorytarne rządy zakończyło powstanie People Power w lutym 1986 r.
Wśród zatrzymanych studenci i dziennikarze
Wielu aresztowanych było podobno członkami organizacji aktywistów z regionu Southern Tagalog, którzy jechali do Manili, aby wziąć udział w demonstracjach.
Palabay powiedziała, że wśród zatrzymanych byli studenccy dziennikarze i asystenci prawni.
Sytuacja wywołała zaniepokojenie nauczycieli akademickich i władz uczelni, zwłaszcza w związku z traktowaniem studentów relacjonujących protesty jako dziennikarze.
Danilo Arao, profesor dziennikarstwa na Uniwersytecie Filipińskim w Diliman, powiedział, że trwają starania o uwolnienie zatrzymanych studentów i pracowników naukowych, w tym dziennikarzy uczelnianych, którym powierzono relacjonowanie demonstracji.
15 listopada Kolegium Mediów i Komunikacji uniwersytetu wydało oświadczenie, w którym ostrzegło, że pociągnie Filipińską Policję Narodową do odpowiedzialności, jeśli studentom stanie się krzywda podczas wykonywania obowiązków dziennikarskich lub udziału w pokojowych protestach.
Arao oskarżył władze o podważanie demokratycznego wizerunku kraju i skrytykował to, co określił jako brak poszanowania zarówno wolności zgromadzeń, jak i wolności prasy.
Przekonywał, że traktowanie protestujących i dziennikarzy odzwierciedla szersze obawy dotyczące tego, jak państwo postępuje wobec sprzeciwu i publicznej krytyki.
Sprzeciw wobec Pax Silica
Demonstracje wiązały się także ze sprzeciwem wobec Pax Silica, prowadzonej przez USA międzynarodowej inicjatywy mającej wzmocnić łańcuchy dostaw krzemu, półprzewodników i innych kluczowych technologii.
Krytycy przekonują, że projekt może zwiększyć wpływy zagranicznych korporacji, a zarazem stworzyć zagrożenia środowiskowe i społeczne dla lokalnych społeczności.
Po aresztowaniach międzynarodowa delegacja aktywistów i obrońców praw człowieka przyłączyła się do lokalnych liderów społecznych, potępiając działania rządu. Określili oni represje jako próbę stworzenia wrażenia stabilności w obliczu rosnącego sprzeciwu wobec Pax Silica i wizyty Trumpa.
Jheri Lising z International League of Peoples’ Struggle określa aresztowania jako sprawę, która przyciąga uwagę międzynarodową.
Jheri Lising wskazuje, że skala zatrzymań przypomina okres dyktatury Ferdinanda Marcosa Sr., gdy masowe aresztowania polityczne były na porządku dziennym.
Policja broni działań na rzecz bezpieczeństwa
Mimo krytyki ze strony przedstawicieli Kościoła i aktywistów władze utrzymywały, że szczyt i towarzyszące mu wydarzenia dyplomatyczne przebiegły pomyślnie.
Policja poinformowała, że 49. szczyt ASEAN i związane z nim spotkania przebiegły 15 listopada w zasadzie spokojnie.
Generał policji Jose Melencio Nartatez Jr. polecił funkcjonariuszom skierowanym do działań na rzecz bezpieczeństwa wykonywanie obowiązków z profesjonalizmem, dyscypliną, uprzejmością i szacunkiem wobec obywateli.
Mimo to coraz głośniej słychać wezwania do rozliczenia odpowiedzialnych, a organizacje praw człowieka, instytucje akademickie i przedstawiciele Kościoła domagają się wyjaśnień w sprawie aresztowań oraz lepszej ochrony swobód obywatelskich.
W miarę jak debata wokół represji przybiera na sile, kontrowersja stała się szerszym sprawdzianem równowagi między środkami bezpieczeństwa a ochroną praw podstawowych na Filipinach. Dla przedstawicieli Kościoła katolickiego, takich jak bp Alminaza, sednem sprawy pozostaje nie tylko traktowanie protestujących, lecz także to, czy głos ubogich i bezbronnych ma swoje miejsce w ogólnokrajowej debacie, która bezpośrednio dotyczy ich przyszłości.
- Raju Hasmukh na podstawie materiałów UCA News



























