Kościół w Haiti mierzy się z nasilającymi się atakami gangów, pozostając kluczowym głosem moralnym pośród przemocy, niestabilności politycznej i społecznego rozkładu.
Redakcja (11 sierpnia 2026, Gaudium Press ) Gdy Haiti przygotowuje się do pierwszych od dekady wyborów prezydenckich i parlamentarnych, katolicki Kościół tego kraju znajduje się na pierwszej linii pogłębiającego się kryzysu narodowego. Zdaniem bp. Josepha Gontranda Décoste’a z Jérémie Kościół stał się jedną z niewielu instytucji zdolnych stawić czoła przemocy uzbrojonych gangów oraz szerszemu rozkładowi społecznemu i politycznemu, który w ostatnich latach ogarnął ten karaibski kraj.
W wypowiedzi dla papieskiej fundacji Pomoc Kościołowi w Potrzebie (ACN) bp Gontrand określił Kościół jako ostatnią linię obrony moralnej i duchowej Haiti w czasie, gdy wiele instytucji publicznych osłabło lub upadło pod presją trwającej niestabilności.
„Jesteśmy ostatnim bastionem, jaki nam pozostał: moralnym, etycznym, duchowym i prorockim” — powiedział biskup. „Dlatego chcą nas wyeliminować”.
Jego słowa padają w momencie, gdy haitańska rada wyborcza ustaliła harmonogram wyborów krajowych — pierwsza tura zaplanowana jest na 13 grudnia, a druga na 21 lutego przyszłego roku. Będą to pierwsze w kraju wybory prezydenckie i parlamentarne od 2016 roku.
Tamte wybory same w sobie były naznaczone kontrowersjami. W ich następstwie urząd prezydenta objął Jovenel Moïse, który sprawował go aż do swojego zabójstwa w 2021 roku. Od tego czasu Haiti doświadcza przedłużającego się chaosu politycznego, któremu towarzyszy narastająca przemoc, zwłaszcza w stolicy, Port-au-Prince, gdzie uzbrojone gangi działają ze znaczną swobodą i kontrolują rozległe części terytorium.
Na tym tle Kościół w Haiti wyrósł na jeden z głównych głosów potępiających działalność przestępczą i łamanie praw człowieka. Według ACN ta publiczna rola sprawiła, że stał się on coraz bardziej wyrazistym celem.
Fundacja informuje, że przemoc poważnie zakłóciła funkcjonowanie dziesięciu diecezji Haiti. W samym Port-au-Prince 40 parafii zostało zmuszonych do zamknięcia z powodu braku bezpieczeństwa. Te, które pozostają otwarte, kontynuują posługę w warunkach nieustannego zagrożenia, wśród obaw, że przemoc może w każdej chwili się nasilić.
Przywódcy Kościoła mówią, że mimo tych zagrożeń wspólnoty katolickie nadal zachowują widoczną obecność i prowadzą pracę duszpasterską. Dla bp. Gontranda wiara pozostaje źródłem wytrwałości pośród niepewności.
„Po kreolsku mówimy: Pitit Manman Marie pa janm pèdi batay” — powiedział. „Dzieci Maryi Dziewicy nigdy nie przegrywają bitwy”.
Skala zagrożenia, przed jakim stają wspólnoty religijne, w ostatnich latach staje się coraz bardziej widoczna. W latach 2024–2026 odnotowano liczne ataki na katolickich duchownych i osoby zakonne. Do najbardziej tragicznych zdarzeń należało zabójstwo dwóch misjonarek ze Zgromadzenia Małych Sióstr świętej Teresy od Dzieciątka Jezus 31 marca ubiegłego roku.
Mimo to przywódcy Kościoła podkreślają, że przemocy nie udało się zatrzymać ich misji. Ewangelizacja, kult i życie wspólnotowe trwają pomimo ryzyka.
„Nadal się modlimy, śpiewamy i tańczymy” — powiedział bp Gontrand. Wyrażając ducha wytrwałości głęboko zakorzeniony w kulturze haitańskiej, dodał: „Na Haiti mówimy: dopóki nie zetną nam głów, wciąż mamy nadzieję, że będziemy mogli nosić kapelusze. Dlatego nigdy nie tracimy nadziei”.
Przesłanie biskupa było ostatecznie wyrazem wdzięczności i solidarności. Doceniając wsparcie udzielane przez Pomoc Kościołowi w Potrzebie, podkreślił znaczenie międzynarodowej modlitwy i otuchy dla haitańskich katolików żyjących pod nadzwyczajną presją.
„Wasze modlitwy niezmiernie nas podtrzymują; bez nich nie moglibyśmy trwać” — powiedział. „Dziękuję wam bardzo z głębi serca”.
Gdy Haiti zbliża się do potencjalnie przełomowego momentu wyborczego, rola Kościoła katolickiego pozostaje zarazem znacząca i niepewna. Podczas gdy przywódcy polityczni szukają drogi ku demokratycznej odnowie, przedstawiciele Kościoła nadal działają w środowisku naznaczonym przemocą gangów, brakiem bezpieczeństwa i słabością instytucji. Dla bp. Gontranda jednak misja Kościoła pozostaje niezmienna: być moralną, duchową i prorocką obecnością dla narodu przechodzącego przez jeden z najtrudniejszych okresów w swojej współczesnej historii.
- Raju Hasmukh na podstawie materiałów ACI Digital
