Strona główna Azja Tajwan upamiętnia 400 lat wiary katolickiej i odnalezione dziedzictwo misyjne

Tajwan upamiętnia 400 lat wiary katolickiej i odnalezione dziedzictwo misyjne

0
16
Biskupi w jasnych szatach przy ołtarzu pod namiotem, za nimi baner z chińskim napisem o 400-leciu katolicyzmu na Tajwanie; na pierwszym planie wierni
Zdjęcie: Siostry ICM / Facebook

Katolicy na Tajwanie upamiętnili 400. rocznicę przybycia pierwszych misjonarzy, zastanawiając się nad historią, wiarą i dzisiejszą ewangelizacją.

Redakcja  (16 listopada 2026, Gaudium Press)    Setki katolików z całego Tajwanu zebrały się w północnym mieście portowym Keelung, aby upamiętnić 400. rocznicę przybycia na wyspę pierwszych misjonarzy katolickich. Jubileusz ten stał się okazją zarówno do refleksji nad historią, jak i do ponownej dyskusji o przyszłości ewangelizacji na Tajwanie.

Wierni, siostry zakonne, kapłani i biskupi zgromadzili się w ulewnym deszczu na uroczystościach, które odbyły się w mieście uznawanym za kolebkę najstarszej wspólnoty katolickiej na Tajwanie. Wydarzenie było nie tylko wspomnieniem początków Kościoła, lecz także okazją do zastanowienia się nad wyzwaniami i szansami, przed którymi stoi dziś katolicyzm na Tajwanie.

Uroczystościom przewodniczył abp Thomas Chung, arcybiskup Tajpej. Towarzyszyli mu bp John Baptis Lee, przewodniczący Regionalnej Konferencji Biskupów Chińskich i biskup Hsinchu, abp Savio Hong, były nuncjusz apostolski i były sekretarz Kongregacji Ewangelizacji Narodów, a także biskupi i pielgrzymi ze wszystkich diecezji Tajwanu.

Historia wydobyta na światło dzienne

Sama rocznica jest owocem niezwykłego odkrycia na nowo rozdziału dziejów Kościoła katolickiego na Tajwanie, który od dawna zatarł się w zbiorowej pamięci.

Między 2011 a 2019 r. archeolodzy prowadzący wykopaliska na wyspie Heping w Keelung odsłonili fundamenty kościoła Todos los Santos, czyli Wszystkich Świętych, zbudowanego przez hiszpańskich misjonarzy dominikanów w XVII wieku.

Kościół ten był częścią San Salvador – osady założonej przez wojska hiszpańskie podczas ich krótkiej obecności na północy Tajwanu, od 1626 do 1642 r.

Odkrycia dostarczyły rzadkich i przekonujących dowodów najwcześniejszej obecności katolickiej na wyspie. Wśród wydobytych artefaktów znalazł się historyczny Krzyż z Caravaca – duży krucyfiks przywieziony z Hiszpanii przez misjonarzy dominikanów. Archeolodzy odkryli także szczątki 21 osób, w tym Europejczyka uważanego za misjonarza, oraz urny z prochami dzieci z rdzennego ludu Pingpu.

Znaleziska te sugerują, że misja nie ograniczała się do posługi wśród hiszpańskich żołnierzy. Dowody wskazują raczej na wczesne głoszenie chrześcijaństwa wśród miejscowych społeczności rdzennych, co czyni to miejsce ważnym świadectwem pierwszych spotkań wiary katolickiej z rdzennymi ludami Tajwanu.

Krótka, przerwana misja na Tajwanie

Pierwsza obecność katolicka na Tajwanie okazała się krótkotrwała.

W sierpniu 1642 r. wojska holenderskie zaatakowały Keelung i zajęły wyspę Heping. W czasie walk budynek kościoła zamieniono w miejsce przetrzymywania hiszpańskich jeńców. Później przystosowano go do celów wojskowych, aż w końcu popadł w ruinę.

Przez ponad dwa kolejne stulecia zorganizowana działalność katolicka zniknęła z wyspy.

Obecność Kościoła została przywrócona dopiero w 1859 r., kiedy przybyła kolejna grupa misjonarzy dominikanów, którzy tym razem osiedlili się na południu Tajwanu.

Kolejny przełom nastąpił w latach 50. XX wieku wraz z przybyciem tysięcy migrantów uciekających z Chin kontynentalnych po zwycięstwie komunistów. Wśród nich było wielu katolików, których osiedlenie się pomogło ukształtować współczesny Kościół na Tajwanie.

Miejsce Kościoła na Tajwanie dziś

Odkrycie miejsca w Keelung skłoniło katolików do refleksji nie tylko nad własną historią, lecz także nad obecną sytuacją.

Mimo pełnej wolności religijnej wspólnota katolicka na Tajwanie pozostaje nieliczna. Obecnie na wyspie żyje około 240 000 katolików, co stanowi nieco ponad jeden procent ludności.

Przedstawiciele Kościoła zdają sobie sprawę, że wiele wspólnot katolickich zmaga się ze starzeniem się wiernych i z trudnościami w przekazywaniu wiary młodszym pokoleniom.

Te troski dawały o sobie znać podczas całych obchodów rocznicowych.

Do najbardziej zauważalnych momentów należały wystąpienia młodzieży z miejscowych dekanatów oraz występy dzieci uczęszczających do przedszkoli prowadzonych przez Kościół. Ich udział podkreślił, jak ważne jest wychowywanie przyszłych pokoleń wierzących w społeczeństwie, w którym przynależność religijna jest coraz bardziej rozproszona.

Uroczystości ukazały także rosnącą różnorodność Tajwanu. Obok modlitw po chińsku odczytano wezwania modlitwy wiernych po angielsku, tagalsku i wietnamsku, co odzwierciedla rosnącą obecność wspólnot katolickich migrantów, którzy mieszkają i pracują w całym Tajwanie.

Sam Kościół stał się coraz bardziej międzynarodowy. Wielu kapłanów i sióstr zakonnych posługujących obecnie na wyspie pochodzi z innych krajów Azji, a także z Europy, Afryki i Ameryki Łacińskiej.

Pytania o wiarę i kulturę

Rocznica skłoniła do szerszej refleksji nad tym, w jaki sposób katolicyzm może docierać do współczesnego społeczeństwa tajwańskiego.

Zarówno przedstawiciele Kościoła, jak i wierni zmagają się z pytaniem, jak przedstawiać wiarę w sposób, który głębiej przemawiałby w obrębie chińskich tradycji kulturowych, a zarazem pozostawał otwarty na globalne spotkania, które pomogły ukształtować współczesny Tajwan.

Pytania te pojawiają się na tle głębokich przemian społecznych. W ostatnich dziesięcioleciach Tajwan stał się ważnym międzynarodowym skrzyżowaniem dróg, a jednocześnie zmaga się z wyzwaniami demograficznymi i spadkiem liczby urodzeń.

Dla wielu ludzi Kościoła zadanie polega nie tylko na zachowaniu istniejących struktur, lecz na odkrywaniu nowych sposobów docierania do młodszych pokoleń, których życie w coraz większym stopniu kształtują kultura miejska i szybko zmieniające się realia społeczne.

Lekcja z drogi do Emaus

Duchowym sercem uroczystości była homilia, którą przed historycznym Krzyżem z Caravaca wygłosił bp John Baptis Lee.

Nawiązując do ewangelicznego opisu uczniów idących do Emaus, bp Lee mówił o tym, jak ludzie mogą spotkać Chrystusa, a mimo to nie rozpoznać jego obecności.

Punktem zwrotnym dla uczniów – jak powiedział – był moment, w którym naprawdę rozpoznali Zmartwychwstałego Pana. To spotkanie przemieniło ich życie i uczyniło ich świadkami Ewangelii.

Posługując się tym obrazem, wezwał katolików na Tajwanie do przyjęcia odnowionego ducha misyjnego.

„Wróćmy do misji z tym samym gorącym sercem, jakie mieli oni” – apelował.

Przyznając, że sytuacja Kościoła znacznie się zmieniła w porównaniu z czasami poprzednich pokoleń, bp Lee zachęcił wiernych do zastanowienia się, gdzie Chrystus jest już obecny i działa w ich wspólnotach.

Podkreślił, że chrześcijańska odnowa wymaga czegoś więcej niż tylko znajomości nauczania wiary czy okazywania innym życzliwości.

Wierzący – przekonywał – muszą raczej pielęgnować prawdziwą, osobistą relację z Jezusem Chrystusem i pozwolić, by ta relacja przemieniała ich życie.

Tylko dzięki takiemu spotkaniu – powiedział – chrześcijanie mogą skutecznie prowadzić innych do odkrycia wiary.

Pamiętając o przeszłości, patrząc w przyszłość

Rocznica w Keelung połączyła kilka różnych wymiarów życia katolickiego na Tajwanie: odkrycie na nowo zapomnianego dziedzictwa misyjnego, wytrwałość wspólnot rdzennych i migranckich oraz nieustanne wyzwanie ewangelizacji w szybko zmieniającym się społeczeństwie.

Udział rdzennych wspólnot katolickich, których tradycyjne pieśni i stroje ubogaciły uroczystość, przypomniał, że najwcześniejsze głoszenie chrześcijaństwa na wyspie wykraczało poza krąg kolonialnych osadników i docierało do miejscowych kultur.

Jednocześnie wielojęzyczne modlitwy i międzynarodowe duchowieństwo odzwierciedlały coraz bardziej globalny charakter współczesnego Kościoła na Tajwanie.

Cztery stulecia po przybyciu pierwszych misjonarzy dominikanów uroczystości skupiły się ostatecznie nie tyle na upamiętnieniu odległej przeszłości, ile na rozeznawaniu przyszłości. Zastanawiając się nad odkrytymi na nowo fundamentami jednego z pierwszych kościołów na wyspie, katolicy na Tajwanie zmierzyli się także z zasadniczym pytaniem postawionym przez bp. Lee: jak stawać się świadkami zdolnymi pomóc innym na nowo spotkać Chrystusa w każdym pokoleniu.

  • Raju Hasmukh na podstawie materiałów Asianews.it