Kard. Gerhard Müller ostrzega przed sprowadzaniem Kościoła do roli organizacji pozarządowej i wiąże współczesną wrogość wobec chrześcijaństwa z dawnymi ideologiami.
Redakcja (13 listopada 2026, Gaudium Press) Kard. Gerhard Ludwig Müller przestrzegł przed tym, co określił jako współczesne próby osłabienia lub przedefiniowania chrześcijaństwa. Jak dowodził kard. Müller, dzisiejsze formy wrogości wobec wiary należy postrzegać na tej samej linii historycznej co dawne ruchy ideologiczne, które dążyły do wykorzenienia chrześcijaństwa.
Przemawiając 11 listopada w rzymskim Instytucie Sturza podczas prezentacji dwóch książek amerykańskiego autora Roberta Royala o prześladowaniach chrześcijan i męczeństwie, były prefekt Kongregacji Nauki Wiary przedstawił refleksję łączącą teologię, historię Kościoła oraz krytykę obecnych trendów kulturowych i kościelnych.
Według opublikowanego przez AdVaticanum zapisu wystąpienia kard. Müller dowodził, że prześladowania chrześcijan nie można rozumieć po prostu jako sprzeciwu wobec pewnej wspólnoty religijnej. Jak powiedział, są one w swej istocie związane z misją Kościoła, jaką jest głoszenie zbawienia przez Jezusa Chrystusa.
Kard. Müller: męczeństwo jako świadectwo o Chrystusie
W centrum wystąpienia kard. Müllera znalazło się chrześcijańskie rozumienie męczeństwa. Hierarcha podkreślił, że męczeństwo nie jest jedynie gotowością do cierpienia lub śmierci za osobiste przekonania, lecz świadectwem o Chrystusie jako wcielonym Słowie Boga i jedynym pośredniku między Bogiem a ludzkością.
Odwołując się do Ewangelii według św. Jana, kard. Müller nazwał diabła „ojcem kłamstwa” i powiązał antychrześcijańskie ideologie na przestrzeni dziejów z tym, co uważa za szerszy duchowy sprzeciw wobec Ewangelii.
Dowodził, że prześladowania, jakich chrześcijanie doznawali w pierwszych wiekach Kościoła, można porównać z późniejszymi ruchami ideologicznymi i systemami politycznymi, które usiłowały stłumić wiarę religijną. Wśród nich wymienił narodowy socjalizm, rewolucję francuską, komunizm, islam polityczny oraz to, co nazwał „neosocjalistycznym aktywizmem” naszych czasów.
Kard. Müller twierdził ponadto, że państwa totalitarne i rządzące nimi ideologie historycznie służyły jako narzędzia sił wrogich chrześcijaństwu. Określił je mianem „marionetek” realizujących cele fałszu i duchowego zniszczenia.
Jednocześnie przyznał, że w obliczu prześladowań lęk jest ludzką rzeczywistością. Jak powiedział, chrześcijanie nie są wolni od lęku przed torturami, presją psychiczną, wykluczeniem społecznym czy śmiercią, ale wiara pozwala wierzącym trwać w jedności z Chrystusem mimo takich zagrożeń.
Kard. Müller krytykuje humanitarną wizję Kościoła
Znaczna część przemówienia kardynała dotyczyła tego, co postrzega on jako narastającą w społeczeństwach Zachodu tendencję do przedefiniowania chrześcijaństwa przede wszystkim w kategoriach społecznych lub humanitarnych.
Kard. Müller dowodził, że niektórzy chrześcijanie zbyt ściśle utożsamiają swoją wiarę z osiągnięciami oświecenia i starają się unikać trudnych wymagań, których symbolem jest krzyż. W ten sposób, jak powiedział, chrześcijaństwo naraża się na sprowadzenie do projektu kulturowego lub cywilizacyjnego, skupionego na humanistycznych i doczesnych celach.
Takie podejście – ostrzegł – sprowadziłoby Kościół do rangi organizacji pomocy humanitarnej, a nie wspólnoty duchowej założonej na misji Chrystusa.
Skrytykował też obrazy Kościoła skupiające się wyłącznie na działalności charytatywnej, z pominięciem jego teologicznych fundamentów. Według kard. Müllera zasadniczym celem Kościoła pozostaje wierność Chrystusowi, który został odrzucony, prześladowany i stracony, choć głosił orędzie zbawienia.
Niepokój o wewnętrzne życie Kościoła
Krytyka kardynała nie ograniczała się do świeckiej kultury. Odniósł się on również do tego, co określił jako wyzwania wewnątrz samego Kościoła.
Kard. Müller przeciwstawił autentyczną duchowość chrześcijańską, którą zdefiniował jako życie „w Chrystusie i dla Chrystusa”, formom praktyk religijnych skoncentrowanym na osobistym spełnieniu czy zadowoleniu z siebie. Zasugerował, że kultura duchowego zaabsorbowania sobą dotknęła część współczesnego życia Kościoła i osłabia chrześcijańskie świadectwo.
Dla kard. Müllera wyzwanie stojące przed chrześcijanami polega nie tylko na zachowaniu tożsamości religijnej, lecz na wierności paradoksalnym wymaganiom Ewangelii, nawet gdy pozostają one w konflikcie z dominującymi postawami kulturowymi.
Kard. Müller odwołuje się do Jana Pawła II, Kierkegaarda i Augustyna
W całym wystąpieniu kard. Müller odwoływał się do wielkich postaci myśli chrześcijańskiej, by podeprzeć swoją argumentację.
Przytoczył homilię św. Jana Pawła II wygłoszoną podczas kanonizacji św. Teresy Benedykty od Krzyża, Edyty Stein, przypominając spostrzeżenie, że wielu ludzi chciałoby zbliżyć się do krzyża, unikając zarazem przemiany, jaka płynie z przyjęcia jego wymagań.
Kardynał przywołał również duńskiego filozofa Sørena Kierkegaarda, dowodząc, że chrześcijaństwa nie osiąga się przez przystosowanie do świata, lecz przez przyjęcie paradoksu wiary. Wspomniał o tym, co określił jako siedem paradoksów obecnych w życiu i Męce Chrystusa, których zwieńczeniem jest zgorszenie krzyża.
Sięgając do dzieła św. Augustyna De civitate Dei (O państwie Bożym), kard. Müller przedstawił obecne napięcia wokół chrześcijaństwa jako część długotrwałej duchowej walki między dwiema przeciwstawnymi wizjami ludzkiego życia. Jedno państwo opisał jako zbudowane na miłości Boga, a drugie na miłości własnej posuniętej aż do odrzucenia Boga.
Według kard. Müllera ta augustyńska perspektywa oddaje główny temat podejmowany w książkach Royala i stanowi soczewkę, przez którą można zrozumieć współczesne prześladowania i sprzeciw wobec chrześcijaństwa.
Spojrzenie w przyszłość
Mimo ostrzeżeń przed ideologiczną wrogością i sekularyzacją kard. Müller zakończył wystąpienie nutą ufności co do przyszłości chrześcijaństwa.
Nawiązując do podróży apostolskiej papieża Leona XIV do Ameryki Łacińskiej, nazwał Ojca Świętego świadkiem prawdy Jezusa Chrystusa i wskazał na to świadectwo jako przykład dla wierzących mierzących się ze współczesnymi wyzwaniami.
Przemówienie odzwierciedlało tematy, które od dawna są charakterystyczne dla publicznych wystąpień kard. Müllera: obronę doktryny chrześcijańskiej, zaniepokojenie sekularyzacją życia religijnego oraz podkreślanie centralnego miejsca Męki i Zmartwychwstania Chrystusa w misji Kościoła.
Urodzony w 1947 r. w Moguncji kard. Müller od 2002 r. był biskupem Ratyzbony, a w 2012 r. został mianowany prefektem Kongregacji Nauki Wiary. Urząd ten sprawował do 2017 r., a w 2014 r. papież Franciszek kreował go kardynałem.
- Raju Hasmukh na podstawie materiałów Infovaticana
