Tradycje, które przetrwały do naszych czasów, mówią o słabości, jaką św. Marcelin okazał w czasie prześladowania Dioklecjana.
Redakcja (26 października 2026, Gaudium Press) Historia św. Marcelina, 29. papieża, należy do najbardziej zawiłych, najciekawszych i najmniej znanych w kalendarzu świętych.
Nikt nie wie, kiedy urodził się św. Marcelin. Znana jest data jego wyboru na rzymski pontyfikat – 30 czerwca 296 r. – a także rok jego śmierci: 304.
O jego życiu niewiele wiadomo na pewno. Mimo to do naszych czasów przetrwały różne tradycje na jego temat.
Na przykład wiarygodny Euzebiusz z Cezarei, mówiąc o nim, posługuje się niejasnym wyrażeniem, gdy stwierdza, że „prześladowanie dotknęło także jego”: historyk ma na myśli zaciekły atak cesarza Dioklecjana na chrześcijan.
„Dotknęło go…” Co to oznacza? Nie chodzi o męczeństwo, bo w przeciwnym razie Euzebiusz powiedziałby to otwarcie. Co zatem znaczy „dotknęło go”? Stąd wzięło się to, co krążyło później: że wydał święte księgi siepaczom cesarstwa i że złożył bogom ofiarę z kadzidła, aby nie zostać zabitym w czasie prześladowania. Mówilibyśmy więc o papieżu apostacie, nawet jeśli chodziłoby tylko o kilka ziaren tego grzesznego kadzidła, które należało składać wyłącznie Bogu, którego był Namiestnikiem. Dowody na ten fakt nie są jednak niepodważalne.
Tradycje mówią, że papież Marcelin po akcie zdrady chciał go ukryć, a gdy zaczęły krążyć pogłoski, zaprzeczył im. Kilka dni później przyznał się jednak do winy i okazał skruchę. A przecież on, najwyższa władza na ziemi, której nikt nie mógł sądzić, nie został osądzony także przez synod, gdyż „quia prima sedes non judicatur a quoquam” [„ponieważ pierwsza stolica przez nikogo nie jest sądzona”].
Dioklecjan podobno dowiedział się, że papież wyrzekł się swego bezbożnego kultu pogańskich bogów, i dlatego kazał go stracić wraz z kilkoma biskupami synodu. Niektórzy kwestionują prawdziwość tych tradycji.
Przez długi czas dawne brewiarze wspominały o jego upadku i pokucie, lecz w 1883 r. zostały one zmienione.
Obecnie nie figuruje w kalendarzu świętych; rzecz jasna może do niego powrócić po dalszych badaniach historycznych.
Ci, którzy chcą uzyskać pełniejsze informacje, mogą zajrzeć do Encyklopedii Katolickiej.
