Strona główna Europa Słowa bp. Heinera Wilmera o nierządzie budzą pytania o katolickie nauczanie moralne

Słowa bp. Heinera Wilmera o nierządzie budzą pytania o katolickie nauczanie moralne

0
13
Bp Heiner Wilmer SCJ i abp Hubertus van Megen w sutannach z krzyżami pektoralnymi przy stole z mikrofonami i butelkami wody
Bp Heiner Wilmer SCJ i abp Hubertus van Megen (zdjęcie archiwalne). Zdjęcie: © Konferencja Episkopatu Niemiec / Marko Orlovic

Wypowiedź bp. Heinera Wilmera na temat wspólnego zamieszkiwania bez ślubu i nierządu na nowo rozpala debatę o katolickiej doktrynie, praktyce duszpasterskiej i reformach.

Redakcja (20 listopada 2026, Gaudium Press) Słowa bp. Heinera Wilmera, biskupa Münsteru i przewodniczącego Konferencji Episkopatu Niemiec, na nowo rozbudziły obawy o kierunek katolickiego nauczania i praktyki duszpasterskiej w Niemczech. Hierarcha zasugerował bowiem, że Kościół powinien przyjąć inne podejście do par żyjących razem poza małżeństwem.

W wywiadzie dla Katholisch.de, nieoficjalnego portalu Konferencji Episkopatu Niemiec, bp Wilmer omówił szereg kwestii dotyczących zarówno Kościoła w Niemczech, jak i całego Kościoła katolickiego. Najwięcej kontrowersji wzbudziły jego uwagi o wspólnym zamieszkiwaniu poza małżeństwem, które w tradycyjnej katolickiej teologii moralnej mieści się w kategorii nierządu.

Odnosząc się do październikowego międzynarodowego spotkania przewodniczących krajowych konferencji episkopatów w Rzymie, poświęconego Amoris laetitia, bp Wilmer powiedział, że podniosło go na duchu to, co określił jako szeroki konsensus uczestników w sprawie par mieszkających razem przed ślubem.

Według biskupa, choć Katechizm Kościoła Katolickiego ocenia takie sytuacje krytycznie, wielu biskupów opowiadało się za zmianą języka. Dyskusję tę scharakteryzował jako odchodzenie od potępienia w stronę towarzyszenia, którego celem jest pomaganie parom w drodze do małżeństwa.

Słowa te od razu rodzą poważne pytania teologiczne, ponieważ doktryna katolicka od dawna utrzymuje, że współżycie seksualne poza ważnie zawartym małżeństwem jest ciężko grzeszne. Katechizm Kościoła Katolickiego (KKK 2353) stwierdza wprost, że nierząd jest w poważny sposób sprzeczny z godnością osób i płciowości ludzkiej.

Nie chodzi więc jedynie o ton czy słownictwo. Krytycy twierdzą, że przedstawianie wspólnego zamieszkiwania i relacji seksualnych poza małżeństwem przede wszystkim w perspektywie towarzyszenia grozi przesłonięciem utrwalonej od dawna oceny moralnej, jaką Kościół wydaje o takim postępowaniu. Zasadnicze pytanie brzmi, czy doktryna pozostaje w praktyce nienaruszona, jeśli biskupi coraz częściej unikają mówienia o zachowaniach, które Kościół nadal określa jako grzeszne.

Kontrowersje potęguje sugestia bp. Heinera Wilmera, że wśród biskupów z całego świata, a nie tylko wśród członków niemieckiego episkopatu, panowała znaczna zgodność. Jeśli odczytywać je dosłownie, jego słowa mogłyby sugerować szerszą zmianę akcentów wśród przywódców Kościoła w sprawie, którą katolickie nauczanie konsekwentnie podejmuje od stuleci.

Podziały w sprawie Komunii nie znikają

Co ciekawe, opisywany przez bp. Wilmera szeroki konsensus nie objął innej spornej kwestii: dopuszczania do Komunii Świętej katolików rozwiedzionych, którzy zawarli ponowny związek cywilny.

Zapytany, czy stanowisko związane z Amoris laetitia pozostaje w mocy, biskup przyznał, że wśród biskupów nadal istnieją istotne różnice zdań. Stwierdził, że w tej sprawie nie ma pełnej zgody, a końcowy dokument rzymskiego spotkania nie został jeszcze opublikowany.

Według bp. Wilmera większość uczestników opowiadała się za szukaniem odpowiedzi duszpasterskich dostosowanych do miejscowych okoliczności zamiast przyjmowania jednego wspólnego podejścia.

Jego słowa wskazują, że choć część biskupów może dostrzegać rosnącą zgodność co do języka duszpasterskiego dotyczącego wspólnego zamieszkiwania bez ślubu, nadal toczy się poważna debata na temat dyscypliny sakramentalnej i przyjmowania Komunii przez katolików rozwiedzionych żyjących w powtórnych związkach.

Zaufanie bp. Heinera Wilmera do niemieckiego procesu synodalnego

Wywiad dotyczył także przyszłości niemieckiej Drogi Synodalnej oraz proponowanej Konferencji Synodalnej – struktury, w ramach której biskupi, księża i świeccy mieliby wspólnie uczestniczyć w procesach podejmowania decyzji.

Bp Wilmer wyraził przekonanie, że rozmowy z Rzymem w sprawie zatwierdzenia statutów będą nadal posuwać się naprzód. Choć przyznał, że propozycja wciąż jest rozpatrywana przez dykasterie watykańskie, a ostateczny wynik pozostaje niepewny, wyraził optymizm co do postępów w przyszłości.

Biskup stwierdził ponadto, że nie spodziewa się, by Rzym zatrzymał ogólny kierunek niemieckiego procesu synodalnego. Nie wykluczając możliwych korekt, przekonywał, że Kościół już jest synodalny i w przyszłości będzie nim w coraz większym stopniu.

Według bp. Wilmera istniejące struktury już dziś dają świeckim mężczyznom i kobietom liczne możliwości udziału w konsultacjach, zarządzaniu, a nawet w procesie wyłaniania przyszłych biskupów.

Debata wykraczająca poza Niemcy

Znaczenie wywiadu polega nie tylko na tym, co ujawnia on na temat stanowiska jednego niemieckiego biskupa, lecz także na szerszych pytaniach, jakie stawia w odniesieniu do doktryny, praktyki duszpasterskiej i władzy w Kościele.

Dla krytyków obecnego ruchu reformatorskiego w Niemczech sugestia, że Kościół nie powinien już mówić o nierządzie w kategoriach potępienia, oznacza niepokojącą dwuznaczność. Przekonują oni, że autentycznego towarzyszenia duszpasterskiego nie można oddzielać od prawdy moralnej, a prawdziwa troska o dusze wymaga jasności co do katolickiego nauczania o małżeństwie i moralności seksualnej.

Z tej perspektywy nie chodzi o to, czy Kościół powinien towarzyszyć ludziom w trudnych sytuacjach. Chodzi raczej o to, czy towarzyszenie może pozostać wierne doktrynie katolickiej, jeśli czyny, które Katechizm wyraźnie określa jako ciężko grzeszne, przestają być jasno tak nazywane.

W miarę jak w Kościele powszechnym trwają dyskusje nad interpretacją Amoris laetitia, przyszłością niemieckiej Drogi Synodalnej oraz relacją między doktryną a praktyką duszpasterską, słowa bp. Heinera Wilmera zapewne jeszcze bardziej zaostrzą i tak już ożywioną debatę o granicach dostosowywania się i o trwałym autorytecie katolickiego nauczania moralnego.

  • Raju Hasmukh na podstawie materiałów Infocatholica