Strona główna Europa Biskupi Hiszpanii odnotowali 131 incydentów antykatolickich w pierwszym raporcie

Biskupi Hiszpanii odnotowali 131 incydentów antykatolickich w pierwszym raporcie

0
17
Flaga Hiszpanii z herbem powiewająca na maszcie przed zdobioną kamienną fasadą budynku na tle błękitnego nieba
Zdjęcie ilustracyjne. Zdjęcie: Daniel Prado / Unsplash (licencja Unsplash)

Biskupi Hiszpanii odnotowali w 2025 r. 131 incydentów antykatolickich, zwracając uwagę na kradzieże, profanacje, groźby oraz luki w zgłaszaniu takich przypadków.

Redakcja (20 listopada 2026, Gaudium Press) Konferencja Episkopatu Hiszpanii (CEE) opublikowała swój pierwszy roczny raport dokumentujący incydenty dotykające katolickie kościoły, instytucje i wiernych w całej Hiszpanii. Odnotowano w nim 131 przypadków z 2025 r., które – jak wskazuje episkopat – wydają się stanowić przestępstwa lub czyny wymierzone w katolików.

Raport, przygotowany przez Biuro ds. Wolności Religijnej, jest pierwszym przypadkiem, w którym Kościół katolicki w Hiszpanii sporządził systematyczny ogólnokrajowy rejestr kradzieży, profanacji, gróźb, napaści fizycznych, aktów wandalizmu i innych incydentów dotykających wspólnotę katolicką. Z ustaleń wynika, że zdecydowanie najczęstszym przestępstwem była kradzież – stanowiła 56 ze 131 odnotowanych przypadków.

Raport zaprezentowali w siedzibie hiszpańskiej konferencji episkopatu Rafael Vázquez, zastępca dyrektora ds. dialogu międzyreligijnego w CEE, oraz Ricardo García, jeden z autorów dokumentu. Obaj podkreślili, że inicjatywa ma służyć zwiększaniu świadomości, a nie przedstawianiu Kościoła jako prześladowanego.

Biuro ds. Wolności Religijnej zostało powołane w czerwcu 2025 r. przez Radę Stałą CEE. Według jego kierownictwa projekt powstał w odpowiedzi na rządową propozycję uchylenia przestępstwa obrazy uczuć religijnych z art. 525 Kodeksu karnego – środka, który ostatecznie nie został wprowadzony.

Nowe ujęcie profanacji

Jedną z najważniejszych nowości raportu jest utworzenie odrębnej kategorii profanacji, która formalnie wyodrębnia czyny wymierzone konkretnie w przedmioty i miejsca święte.

Wśród udokumentowanych incydentów znalazło się siedem ataków na tabernakula, w tym przypadki dotyczące kaplic szpitalnych, w których przechowywana jest Eucharystia dla chorych oraz w celu udzielania Wiatyku umierającym. Przedstawiciele Kościoła wskazali te przypadki jako szczególnie niepokojące ze względu na ich znaczenie religijne.

Raport zwraca również uwagę na to, co przedstawiciele Kościoła określają jako lukę w oficjalnych hiszpańskich statystykach przestępstw z nienawiści. Podczas gdy rządowe rejestry rozróżniają przestępstwa antysemickie i antymuzułmańskie, nie istnieje odrębna kategoria dla przestępstw antychrześcijańskich ani dla incydentów wymierzonych konkretnie w katolików.

Według Biura ds. Wolności Religijnej brak osobnej kategorii sprawia, że ataki na katolików często pozostają statystycznie niewidoczne w oficjalnych danych.

W statystykach dominują kradzieże

Incydenty podzielono na jedenaście kategorii. W okresie objętym raportem nie odnotowano żadnych zabójstw ani podpaleń.

Po kradzieżach najczęstszymi incydentami były akty wandalizmu – 12 przypadków – a następnie zniesławienie dokonywane pod hasłem wolności słowa – 11 przypadków.

Pozostałe kategorie obejmowały profanację grobów, niszczenie cmentarzy i ataki na wizerunki religijne; groźby; ataki na miejsca kultu; niszczenie symboli religijnych w przestrzeni publicznej; napaści fizyczne; profanacje tabernakulów oraz zniesławienie przedstawiane jako przejaw wolności artystycznej.

System kategoryzacji przyjęty w raporcie dał łącznie 135 wpisów, mimo że główna liczba incydentów antykatolickich wynosi 131, ponieważ niektóre przypadki obejmowały kilka czynów zabronionych. Na przykład kradzież szopek bożonarodzeniowych lub konsekrowanych hostii klasyfikowano jednocześnie jako kradzież oraz jako wandalizm lub profanację.

Najwięcej incydentów antykatolickich w okresie Bożego Narodzenia

Miesiącem o największej koncentracji zgłoszonych incydentów okazał się grudzień.

Raport przypisuje tę tendencję większej widoczności kościołów, szopek bożonarodzeniowych, symboli religijnych i świątecznych obchodów w okresie Bożego Narodzenia.

Na sam grudzień przypadło 12 kradzieży. W październiku odnotowano dziewięć kradzieży, a w sierpniu i listopadzie – po osiem. Z 12 aktów wandalizmu zarejestrowanych w ciągu roku osiem miało miejsce w grudniu, z czego połowa w Katalonii.

Ustalenia wskazują, że okresy zwiększonej widoczności publicznej instytucji religijnych mogą wiązać się z większym prawdopodobieństwem działań przestępczych lub wrogich aktów wymierzonych w mienie kościelne.

Regionalne wzorce incydentów antykatolickich

Kilka regionów pojawiało się wielokrotnie w różnych kategoriach raportu.

Andaluzja, Kastylia i León, Katalonia, Wspólnota Madrytu i Kraj Basków odnotowały incydenty w szerokim zakresie klasyfikacji. Natomiast Kantabria, La Rioja i Wyspy Kanaryjskie pojawiały się jedynie sporadycznie.

Najwięcej kradzieży odnotowano w Kraju Basków, Kastylii i León oraz Andaluzji, natomiast zgłoszenia napaści fizycznych koncentrowały się w Madrycie, Andaluzji i Wspólnocie Walenckiej.

Przypadki zniesławienia układały się według innego wzorca geograficznego – częściej występowały w Katalonii, Madrycie i Nawarze. Niektóre incydenty opisano jako mające zasięg globalny lub ogólnokrajowy, a nie związane z konkretnym miejscem fizycznym, co odzwierciedla rosnącą rolę mediów i debaty publicznej w konfliktach dotyczących religii.

Niska zgłaszalność incydentów antykatolickich wciąż poważnym problemem

Autorzy podkreślili, że incydentów antykatolickich ujętych w raporcie nie należy automatycznie traktować jako wyroków skazujących.

Jak zaznaczył García, jedynie sądy mogą rozstrzygnąć, czy dany czyn stanowi w świetle prawa przestępstwo. Biuro stosuje natomiast kryteria podobne do tych, którymi posługują się organy ścigania przy identyfikowaniu incydentów, które mogły być motywowane wrogością wobec przekonań religijnych.

Dane zebrano na podstawie doniesień medialnych oraz informacji przekazanych przez diecezje. Przedstawiciele Kościoła przyznali, że liczby nie są wyczerpujące i prawdopodobnie zaniżają rzeczywistą skalę incydentów dotykających wspólnoty katolickie.

Jednym z powodów – jak twierdzą – jest to, że wiele ofiar nigdy nie zwraca się do policji. Przedstawiciele Kościoła powiedzieli, że niektórzy katolicy powstrzymują się od zgłaszania incydentów z powodu – jak to określili – źle pojętej chęci, by nie stwarzać problemów ani nie wywoływać publicznych kontrowersji.

W związku z tym Biuro zachęca księży, osoby zakonne i wiernych świeckich do zgłaszania incydentów organom ścigania, tak aby można było opracować wiarygodne statystyki, a sprawy mogły być badane w ramach systemu prawnego.

Szersza debata o wolności religijnej

Obawy wyrażone w raporcie znajdują odzwierciedlenie w najnowszych ustaleniach Obserwatorium Nietolerancji i Dyskryminacji Chrześcijan w Europie (OIDAC Europe), które również zwróciło uwagę na brak odrębnej kategorii przestępstw antychrześcijańskich w hiszpańskich statystykach rządowych.

Według raportu OIDAC Biuro Instytucji Demokratycznych i Praw Człowieka Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie odnotowało 113 incydentów antychrześcijańskich zgłoszonych w Hiszpanii w 2025 r. przez organizacje społeczeństwa obywatelskiego, w tym 25 przypadków przemocy lub gróźb wobec osób. Był to trzeci najwyższy wynik w Europie, po Niemczech i Francji.

OIDAC przytoczyło także ankietę przeprowadzoną wśród 117 księży przez Obserwatorium Wolności Religijnej i Sumienia. Według jej wyników 67 proc. ankietowanych doświadczyło obelg, kpin lub obraźliwych komentarzy; 48 proc. zgłosiło akty wandalizmu wobec mienia kościelnego; 12 proc. stwierdziło, że doświadczyło bezpośredniej dyskryminacji lub odmowy usług, a 90 proc. uważało, że w mediach utrzymuje się uprzedzenie wobec księży i biskupów.

W całej Europie OIDAC udokumentowało w 2025 r. 2465 przestępstw i incydentów antychrześcijańskich, w tym co najmniej 395 ataków wymierzonych w osoby. Organizacja odnotowała wzrost o 44 proc. w porównaniu z poprzednim rokiem i wezwała rządy do usprawnienia gromadzenia danych, apelując jednocześnie do Unii Europejskiej o powołanie koordynatora ds. przeciwdziałania nienawiści wobec chrześcijan.

Budowanie kultury szacunku

Poza dokumentowaniem incydentów Biuro ds. Wolności Religijnej stara się wprowadzić wspólne standardy zgłaszania we wszystkich diecezjach Hiszpanii.

Biuro przeprowadziło spotkania z kanclerzami kurii diecezjalnych, zorganizowało szkolenia poświęcone odróżnianiu przestępstw z nienawiści od innych form wrogości oraz opracowało wspólny protokół gromadzenia informacji w całym kraju.

Przedstawiciele Kościoła podkreślają, że celem nie jest podsycanie napięć ani forsowanie tezy o prześladowaniach, lecz przyczynienie się do tego, co określają jako kulturę szacunku dla praktyk religijnych i wolności religijnej.

Choć autorzy raportu unikają takich określeń jak „chrystianofobia”, przekonywali, że ataki i obelgi wymierzone w ludzi dlatego, że są chrześcijanami, zasługują na uznanie, udokumentowanie i odpowiednią reakcję w ramach hiszpańskiego porządku prawnego i społecznego.

Publikacja raportu stanowi pierwszą próbę systematycznego mierzenia tego typu incydentów przez Konferencję Episkopatu Hiszpanii i może stać się podstawą przyszłych dyskusji o wolności religijnej, zgłaszaniu przestępstw z nienawiści oraz ochronie wspólnot religijnych w Hiszpanii.

  • Raju Hasmukh na podstawie materiałów Infocatholica