Papież Leon XIV ponawia odrzucenie kary śmierci przez Kościół katolicki, wzywa do poszanowania godności człowieka i sprzeciwia się planowanej publicznej egzekucji.
Redakcja (12 października 2026, Gaudium Press) Papież Leon XIV ponownie wyraził stanowczy sprzeciw Kościoła katolickiego wobec kary śmierci, określając ją jako zamach na przyrodzoną godność i nienaruszalność każdej osoby ludzkiej oraz podkreślając, że współczesne systemy wymiaru sprawiedliwości mogą chronić społeczeństwo bez uciekania się do egzekucji.
W przesłaniu opublikowanym w sobotę na swoim oficjalnym koncie w serwisie X z okazji Światowego Dnia przeciwko Karze Śmierci papież podkreślił od dawna głoszone stanowisko Kościoła, zgodnie z którym dobro wspólne i wymogi sprawiedliwości można zachować dzięki skutecznym systemom ograniczania wolności, a nie poprzez karę śmierci.
„Kara śmierci jest niedopuszczalna, ponieważ jest zamachem na nienaruszalność i godność osoby” – napisał papież Leon. „Dobro wspólne można zabezpieczyć, a wymaganiom sprawiedliwości uczynić zadość bez uciekania się do kary śmierci: zostały wprowadzone skuteczne systemy ograniczania wolności, które chronią obywateli, a zarazem nie odbierają całkowicie winnym możliwości odkupienia win”.
Papież zaznaczył, że współczesne systemy penitencjarne potrafią chronić obywateli przed niebezpiecznymi przestępcami, zachowując zarazem możliwość resocjalizacji i nawrócenia moralnego. Jego słowa odzwierciedlały rozwijające się nauczanie Kościoła katolickiego w dziedzinie wymiaru sprawiedliwości karnej, które coraz mocniej akcentuje godność człowieka, miłosierdzie i możliwość odkupienia win, także w przypadku osób skazanych za najcięższe przestępstwa.
Wypowiedź ta padła w czasie ponownej debaty na temat kary śmierci, wywołanej planami władz USA dotyczącymi wykonania egzekucji Nidala Hassana, byłego majora armii amerykańskiej skazanego za strzelaninę w Fort Hood w 2009 r.
Hassan został uznany winnym zabicia 13 osób i zranienia 32 innych podczas ataku w Fort Hood w Teksasie w listopadzie 2009 r. Sąd wojskowy skazał go na karę śmierci w 2013 r. W czwartek Pentagon ogłosił, że jego egzekucja przez rozstrzelanie została wyznaczona na 3 grudnia 2026 r., choć toczące się postępowania sądowe mogą jeszcze wpłynąć na ten termin.
Interwencję Watykanu w tej sprawie wzmocniły słowa kard. Pietra Parolina, watykańskiego sekretarza stanu, który ostro skrytykował doniesienia, że egzekucja mogłaby być publicznie transmitowana na żywo.
Rozmawiając w piątek z dziennikarzami, kard. Parolin określił takie plany jako głęboko niepokojące i niezgodne ze współczesnymi standardami poszanowania godności człowieka.
„To naprawdę niezrozumiałe, że ktoś chciałby w dzisiejszych czasach stosować tę metodę” – powiedział. „Nie wiem, w jakim celu. Z pewnością niedopuszczalne jest czynienie ze śmierci widowiska. Bez względu na to, jak bardzo dana osoba jest winna, istnieją inne drogi”.
Parolin przypomniał również szersze stanowisko Stolicy Apostolskiej w sprawie kary śmierci, przekonując, że kara śmierci ani nie szanuje godności człowieka, ani nie odstrasza skutecznie od popełniania przestępstw. Jego słowa były echem niedawnych apeli papieża Leona oraz jego poprzedników, którzy opowiadali się za zniesieniem egzekucji na całym świecie.
Sprzeciw wobec planowanej egzekucji wyraził także abp Paul Coakley, przewodniczący Konferencji Biskupów Katolickich USA (USCCB). W piątkowej wypowiedzi dla Vatican News abp Coakley wyraził „wstrząs i wielki smutek” z powodu tej decyzji i wezwał do jej ponownego rozważenia.
Uznając wagę zbrodni Hassana oraz cierpienie zadane ofiarom i ich rodzinom, Coakley przekonywał, że planowana egzekucja oznacza krok wstecz w wysiłkach na rzecz kultury, która ceni ludzkie życie.
„W żaden sposób nie można usprawiedliwiać czynów Hassana, ale ta decyzja jest barbarzyńskim promowaniem kultury śmierci i musi zostać ponownie rozważona” – powiedział.
Arcybiskup ostrzegł ponadto, że publiczna egzekucja groziłaby podważeniem moralnych fundamentów społeczeństwa, i wezwał Amerykanów do obrony świętości życia oraz do odrzucenia działań, które sprawiają, że zabijanie usankcjonowane przez państwo staje się czymś normalnym.
Stanowisko Kościoła katolickiego wobec kary śmierci znacząco się rozwinęło w ostatnich dziesięcioleciach. O ile wcześniejsze nauczanie dopuszczało karę śmierci w rzadkich przypadkach, gdy uznawano ją za konieczną dla ochrony społeczeństwa, o tyle współczesne nauczanie Kościoła utrzymuje, że postęp w systemach penitencjarnych w praktyce wyeliminował potrzebę wykonywania egzekucji. Znowelizowany Katechizm Kościoła Katolickiego określa obecnie karę śmierci jako niedopuszczalną, ponieważ narusza ona godność człowieka.
Najnowsza wypowiedź papieża Leona XIV wzmacnia nieustające starania Watykanu o zniesienie kary śmierci na całym świecie i ukazuje tę kwestię nie tylko jako zagadnienie prawne czy polityczne, lecz jako fundamentalną sprawę godności człowieka, sprawiedliwości i możliwości odkupienia win.
W miarę jak nasila się debata wokół planowanej egzekucji Hassana, przesłanie Watykanu nadaje nową wagę moralną globalnym wysiłkom na rzecz poszukiwania alternatyw dla kary śmierci i promowania systemów wymiaru sprawiedliwości opartych na odpowiedzialności, resocjalizacji i szacunku dla ludzkiego życia.
- Raju Hasmukh z wykorzystaniem materiałów Vatican News
